Türkiye ile Türkmenistan arasında 9. Dönem Karma Ekonomik Komisyon (HEK) Protokolü, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Türkmenistan Başbakan Yardımcısı Hocamırat Geldimıradov'un başkanlığında düzenlenen toplantının ardından imzalandı. İmza töreninde konuşan Yılmaz, Hazar Geçişli Orta Koridor'un artık bir alternatif değil, dünya ticareti için güvenli ve zorunlu bir tercih haline geldiğini belirterek, bu hayati güzergahın merkezinde Türkiye ile Türkmenistan'ın yer aldığını ifade etti. Protokol, iki ülke arasındaki ticaret, enerji, ulaştırma, tarım ve turizm alanlarında işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Orta Koridor'un Stratejik Önemi
Toplantının ana gündem maddelerinden biri, Hazar Geçişli Orta Koridor'un geliştirilmesi oldu. Yılmaz, küresel tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkların Orta Koridor'u daha da önemli hale getirdiğini vurguladı. Bu güzergah, Çin'den başlayarak Orta Asya üzerinden Hazar Denizi'ni geçip Kafkaslar ve Türkiye yoluyla Avrupa'ya ulaşan bir ticaret hattı. Türkmenistan, Hazar'ın doğu kıyısında yer almasıyla bu koridorun kritik bir parçası. Yılmaz, "Türkiye ile Türkmenistan arasındaki işbirliği, bölgesel istikrar ve refah için hayati önem taşıyor" dedi.
Protokolün Kapsamı ve Hedefleri
9. Dönem HEK Protokolü kapsamında, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması için somut adımlar belirlendi. Enerji alanında doğal gaz ve petrol işbirliği, ulaştırmada lojistik altyapının iyileştirilmesi, tarımda teknoloji transferi ve turizmde karşılıklı ziyaretlerin teşviki gibi konular öne çıktı. Türkmenistan Başbakan Yardımcısı Geldimıradov, Türkiye'nin yatırımlarının Türkmenistan ekonomisine katkısına dikkat çekerek, özellikle inşaat, tekstil ve gıda sektörlerinde işbirliğinin derinleştirileceğini söyledi. İmzalanan protokol, önümüzdeki dönemde iki ülke arasındaki ticaret hacminin 5 milyar dolara çıkarılması hedefini de içeriyor.
Geçmiş ve Gelecek Perspektifi
Türkiye ile Türkmenistan arasındaki diplomatik ilişkiler 1991'de başlamış, HEK mekanizması ise 2008'de kurulmuştu. Bugüne kadar sekiz dönem toplantı yapılırken, bu protokoller sayesinde ikili ticaret hacmi düzenli olarak artış gösterdi. İki ülke aynı zamanda Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde de işbirliği yapıyor. Uzmanlar, bu protokolün bölgesel entegrasyon açısından önemli bir adım olduğunu ve küresel ticaretteki belirsizlikler göz önüne alındığında Orta Koridor'un stratejik değerinin daha da artacağını belirtiyor. Protokol kapsamında atılacak somut adımların, 2025 yılına kadar hayata geçirilmesi planlanıyor.
