İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yayımlanan 2025 yılı Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu araştırmasının sonuçlarına göre, zirvedeki ilk üç şirket geçen yıla göre yerini korurken, ilk 10 listesinde sürpriz değişiklikler yaşandı. Listeye giren yeni şirketler ve sıralamadaki kaymalar, Türk sanayisinin dönüşümünü gözler önüne seriyor.
Zirve değişmedi, sıralamada hareketlilik var
İSO’nun 2025 yılı verilerine göre, listede ilk sırayı TÜPRAŞ alırken, onu Ford Otosan ve TOFAŞ takip etti. Ancak dördüncü sıradan itibaren geçen yıla kıyasla ciddi değişimler görüldü. Özellikle savunma sanayi şirketlerinin yükselişi dikkat çekti: ASELSAN ve TAI gibi firmalar, artan yatırımlarla birlikte ilk 10’da kendilerine daha üst sıralarda yer buldu. Tekstil ve gıda sektöründen bazı firmalar ise listenin alt sıralarına geriledi.
Değişimin arkasında ne var?
Sanayi uzmanları, bu değişimin temel nedenlerinin ihracat performansı, döviz kurları ve iç talepteki dalgalanmalar olduğunu belirtiyor. Savunma sanayinde yaşanan teknolojik atılımlar ve devlet teşvikleri, sektördeki firmaların büyümesini hızlandırdı. Öte yandan, otomotiv sektöründe yeni modellerin üretime alınması ve ihracat pazarlarındaki genişleme, ilk üçteki yerleşik firmaların konumlarını korumalarını sağladı. İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, sonuçlarla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Sanayimiz küresel rekabette gücünü koruyor, ancak yeşil dönüşüm ve dijitalleşme yatırımlarını hızlandırmalıyız” ifadelerini kullandı.
İlk 10 listesi ve sektörel dağılım
Listede yer alan firmalar arasında enerji, otomotiv, savunma, demir-çelik ve gıda sektörleri ağırlıklı. 2025 yılı itibarıyla ilk 10 şirketin toplam cirosu, bir önceki yıla göre %15 artarak 500 milyar lirayı aştı. Ayrıca, AR-GE harcamalarının yüksek olduğu teknoloji odaklı firmaların listede daha üst sıralara tırmandığı gözlemlendi. İSO’nun raporu, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarının sadece ciro bazında değil, aynı zamanda inovasyon ve sürdürülebilirlik kriterlerinde de rekabet ettiğini ortaya koyuyor.
Değerlendirme
İSO’nun her yıl yayımladığı bu liste, Türkiye ekonomisinin nabzını tutan önemli bir gösterge. İlk 10’daki değişim, sanayi yapısının dönüştüğünü ve katma değeri yüksek sektörlerin öne çıktığını gösteriyor. Önümüzdeki dönemde yeşil enerji ve yapay zeka gibi alanlardaki yatırımların, listede yeni dengeler yaratması bekleniyor.
