Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Birleşmiş Milletler verilerine dayandırdığı Dünya Nüfus Günü 2024 raporuna göre Türkiye'nin dünyadaki nüfus sıralamasını açıkladı. Buna göre Türkiye, 85 milyon 372 bin 377 kişilik nüfusuyla dünyada 18. sırada yer alırken, nüfus büyüklüğü bakımından üst sıralardaki konumunu koruyor. Ancak raporda dikkat çeken nokta, Türkiye'nin çocuk ve genç nüfus oranlarının dünya ortalamasının gerisinde kalması oldu.
Nüfus sıralamasında değişim yok
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'nun (UNFPA) hazırladığı 2024 Dünya Nüfus Günü raporu, küresel nüfusun 8 milyar 161 milyona ulaştığını gösteriyor. Türkiye, 85,3 milyonluk nüfusuyla Avrupa'da Almanya'nın ardından ikinci sıraya yükselirken, dünya genelinde sıralamasını koruyor. Raporda en kalabalık ülke 1,44 milyar ile Hindistan olurken, onu 1,42 milyar ile Çin ve 340 milyon ile ABD izliyor. Türkiye'nin nüfusu, dünya toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 1'ine denk geliyor.
Çocuk ve genç nüfus oranı düşüyor
TÜİK verilerine göre Türkiye'de 0-14 yaş grubu çocuk nüfus oranı yüzde 22,1 ile dünya ortalaması olan yüzde 25'in altında kaldı. 15-24 yaş grubu genç nüfus oranı ise yüzde 15,1 ile dünya ortalaması yüzde 15,6'nın hafif altında seyretti. Uzmanlar, bu durumun doğurganlık hızındaki düşüş ve yaşlanma eğiliminin bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Türkiye'de doğurganlık hızı 2,1'in altına inerek nüfus yenileme düzeyinin altına gerilemiş durumda.
Yaşlı nüfus artıyor
Raporda 65 yaş ve üzeri nüfus oranına da yer verildi. Türkiye'de yaşlı nüfus oranı yüzde 10,2 ile dünya ortalaması olan yüzde 10,3'e yaklaştı. Yaşlı nüfusun artış eğilimi, sağlık ve sosyal güvenlik sistemleri üzerindeki baskıyı artırırken, hükümetin yaşlanma politikalarını hızlandırması bekleniyor. TÜİK'in projeksiyonlarına göre 2050 yılına gelindiğinde Türkiye'de yaşlı nüfus oranı yüzde 20'nin üzerine çıkabilir.
Nüfus politikaları tartışmaları yeniden gündemde
Rapor, Türkiye'de nüfus politikalarına ilişkin tartışmaları da alevlendirdi. Hükümet yetkilileri, doğurganlık hızını artırmak için teşvik politikaları üzerinde çalıştıklarını açıklarken, muhalefet partileri mevcut ekonomik koşulların aileleri çocuk yapmaktan caydırdığını savunuyor. Nüfus uzmanları, Türkiye'nin demografik dönüşüm sürecinde olduğu ve sürdürülebilir bir nüfus yapısı için dengeli politikaların uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye'nin nüfus yapısındaki bu değişim, sadece istatistiksel bir veri olmanın ötesinde, ekonomiden sosyal güvenliğe kadar birçok alanı etkileyecek. Yaşlanan nüfus ve azalan genç nüfus, iş gücü piyasası, eğitim sistemi ve sağlık hizmetlerinde köklü reformları zorunlu kılarken, karar alıcıların demografik gerçekler ışığında stratejik planlama yapması hayati önem taşıyor.
