Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Doğu Akdeniz'de deniz trafiğinin izlenmesi ve güvenliğinin sağlanması amacıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) kurulan Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Projesi'nin 20 Temmuz 2024'te tam kapasiteyle devreye alınacağını açıkladı. Bakan Uraloğlu, sistemin Mavi Vatan doktrini çerçevesinde Türkiye'nin deniz yetki alanlarındaki egemenliğini pekiştireceğini vurguladı.
Yeni sistem neler sunuyor?
Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje kapsamında KKTC'nin çeşitli noktalarına radar, kamera ve sensör sistemleri yerleştirildi. Bu sistemler sayesinde Doğu Akdeniz'deki gemi trafiği 7 gün 24 saat kesintisiz olarak izlenebilecek. Sistemin, bölgedeki deniz kazalarını önleme, arama-kurtarma faaliyetlerine destek olma ve çevre kirliliğini izleme gibi işlevleri de bulunuyor. Ayrıca sadece KKTC kıyıları değil, Türkiye'nin kıta sahanlığı ve Mavi Vatan sınırları içindeki geniş alan da kapsama dahil edildi.
Stratejik önemi
Doğu Akdeniz, son yıllarda keşfedilen doğal gaz yatakları ve enerji nakil hatlarıyla dünyanın en kritik deniz alanlarından biri haline geldi. Türkiye ve KKTC'nin bu bölgedeki hakları uluslararası alanda sıkça tartışma konusu olurken, yeni gemi trafik sistemi Ankara'nın sahada varlığını güçlendiren bir adım olarak değerlendiriliyor. Uraloğlu, 'Bu sistem, deniz yetki alanlarımızda bağımsız ve etkin bir şekilde gözetim yapmamızı sağlayacak. Mavi Vatan'daki her gemiyi takip ederek, milli menfaatlerimizi koruyacağız' ifadelerini kullandı.
Teknik detaylar ve uygulama
Proje kapsamında KKTC'nin Girne, Gazimağusa ve İskele ilçelerine kurulan radar kuleleri, bölgedeki gemi hareketlerini anlık olarak Ankara'daki merkeze aktaracak. Sistem, AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi) verileriyle entegre çalışarak her geminin kimliği, rotası ve hızı gibi bilgileri kaydedecek. Denizcilik Genel Müdürlüğü yetkilileri, sistemin sağlayacağı veri akışının hem sivil denizciliğe hem de askeri koordinasyona katkı sunacağını belirtti. 20 Temmuz'un, Kıbrıs Barış Harekatı'nın yıldönümüne denk gelmesi de sembolik bir anlam taşıyor.
Bölgesel yansımalar
Doğu Akdeniz'de Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin tek taraflı deniz yetki alanı ilanlarına karşılık, Türkiye ve KKTC'nin ortak adımları sürüyor. Daha önce Gabar Dağı'nda petrol keşfi ve Somali ile imzalanan deniz anlaşması gibi gelişmelerin ardından bu proje, Türkiye'nin denizlerdeki oyun kurucu rolünü pekiştirme çabasının bir parçası olarak görülüyor. Uzmanlar, sistemin Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'deki mevcut deniz trafik hizmetlerine alternatif oluşturabileceğini ve uluslararası nakliye şirketleri için tercih sebebi olabileceğini ifade ediyor.
20 Temmuz itibarıyla tam kapasite çalışmaya başlayacak olan sistem, Mavi Vatan'daki Türk varlığını teknolojik altyapıyla taçlandıran bir hamle olarak kayıtlara geçiyor. Projenin maliyeti ve kapsamına ilişkin detaylar önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılacak.
