Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında hayata geçirilmesi planlanan doğal gaz boru hattı projesi için denizcilere yönelik NAVTEX (Denizcilik Bildirimi) yayımlandı. Akdeniz'de belirlenen 12 koordinat alanında 31 Aralık 2024 tarihine kadar deniz dibi araştırma ve inşaat çalışmaları yürütülecek. Proje, Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon kaynaklarının Türkiye üzerinden KKTC'ye taşınmasını amaçlıyor.
12 Koordinatta Çalışma Alanı
Yayımlanan NAVTEX mesajına göre, çalışma sahası Türkiye'nin güney kıyılarından başlayarak KKTC'nin kuzey kıyılarına uzanan bir koridoru kapsıyor. Toplam 12 ayrı koordinat noktasında sondaj ve deniz tabanı etüt çalışmaları yapılacak. Yetkililer, bölgede seyreden gemilerin belirtilen alanlardan uzak durması ve seyir güvenliği için ilan edilen ikazları dikkate alması gerektiğini vurguladı. Çalışmaların 31 Aralık'a kadar süreceği bildirildi.
Doğal gaz boru hattının uzunluğu ve kapasitesi henüz netleşmiş değil. Ancak projenin, KKTC'nin enerji ihtiyacını karşılamak ve Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki doğal gaz potansiyelini değerlendirmek açısından kritik olduğu belirtiliyor. Boru hattının deniz altından geçecek bölümü için jeolojik ve jeofizik etütlerin öncelikli olduğu ifade ediliyor.
Enerji Arz Güvenliği ve Bölgesel İş Birliği
Türkiye, son yıllarda Doğu Akdeniz'deki doğal gaz arama faaliyetlerine hız verdi. Karadeniz'de Sakarya Gaz Sahası'nda keşfedilen rezervlerin ardından Akdeniz'de de benzer çalışmalar sürüyor. KKTC ile imzalanan deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşması çerçevesinde yürütülen proje, iki ülke arasındaki enerji iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Uzmanlar, boru hattının tamamlanması halinde KKTC'nin elektrik üretiminde doğal gaz kullanımının artacağını ve maliyetlerin düşeceğini öngörüyor.
Öte yandan, Doğu Akdeniz'de kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) konusunda kıyıdaş ülkeler arasında devam eden anlaşmazlıklar bulunuyor. Türkiye, KKTC'nin kendi kıta sahanlığındaki haklarını korumak için uluslararası hukuk çerçevesinde adımlar attığını savunuyor. NAVTEX ilanı da bu kapsamda atılan somut adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Projenin Zaman Çizelgesi
Boru hattı projesinin ilk etabının 2025 yılı içinde tamamlanması planlanıyor. Ancak deniz altı çalışmalarının hava koşullarına bağlı olarak uzayabileceği belirtiliyor. NAVTEX'in 31 Aralık'a kadar geçerli olması, çalışmaların yıl sonuna kadar süreceğini gösteriyor. Yetkililer, projenin çevresel etki değerlendirmesi sürecinin de titizlikle yürütüldüğünü ve deniz ekosistemine zarar verilmemesi için gerekli önlemlerin alındığını ifade ediyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak sektör temsilcileri, Türkiye'nin doğal gazda arz çeşitliliğini artırma ve bölgesel bir enerji merkezi olma hedefi doğrultusunda bu tür projelere ağırlık verdiğini belirtiyor. KKTC'nin de doğal gazı hem elektrik üretiminde hem de sanayide kullanarak enerji maliyetlerini düşürmesi bekleniyor.
Doğu Akdeniz'deki doğal gaz rezervlerinin büyüklüğü henüz tam olarak bilinmiyor; ancak yapılan sismik araştırmalar umut verici sonuçlar ortaya koydu. Türkiye'nin bölgedeki sondaj gemileri ve araştırma faaliyetleri, uluslararası arenada zaman zaman tartışmalara yol açsa da, KKTC ile ortak yürütülen bu proje iki taraf arasındaki stratejik ortaklığı pekiştiriyor. NAVTEX ilanı, projenin teknik aşamasının başladığının somut bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
