Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, Türkiye’de girişimcilik rüzgarı yılın ilk yarısında da hız kesmedi. Ocak-haziran döneminde 57 bin 62 yeni şirket kurulurken, 13 bin 484 şirket kapandı. Bu verilere göre, kapanan her bir şirkete karşılık 4,2 yeni şirket faaliyete geçti. İstanbul, 15 bin 210 yeni kuruluşla en fazla şirketin kurulduğu şehir olurken, onu 6 bin 410 ile Ankara ve 4 bin 230 ile İzmir takip etti.
En çok hangi sektörlerde şirket kuruldu?
Kurulan şirketlerin sektörel dağılımına bakıldığında, toptan ve perakende ticaret 14 bin 800 kuruluşla ilk sırada yer aldı. İnşaat sektörü 9 bin 200, imalat sanayi 6 bin 500, ulaştırma ve depolama 5 bin 300, bilgi ve iletişim ise 4 bin 100 yeni şirketle onları izledi. Özellikle e-ticaret ve lojistik alanındaki girişimlerin sayısındaki artış dikkat çekti. Geçen yılın aynı dönemine göre toptan ve perakende ticarette yüzde 12, inşaatta yüzde 8, imalatta yüzde 5 artış yaşandı.
Kapanan şirketler ve bölgesel farklılıklar
Kapanan 13 bin 484 şirketin 3 bin 800'ü İstanbul'da, 1.400'ü Ankara'da, 1.100'ü İzmir'de gerçekleşti. En yüksek kapanma oranı yüzde 22 ile otel ve restoran sektöründe görülürken, onu yüzde 18 ile perakende ticaret izledi. Ekonomistler, kapanmaların özellikle küçük işletmelerde yoğunlaştığını, yeni kurulanların ise daha çok teknoloji odaklı ve sermaye yapısı güçlü firmalar olduğunu belirtiyor. Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde kurulan şirket sayısı Marmara ve Ege'ye kıyasla düşük kalsa da, oransal artış yönünden bu bölgeler de ivme yakaladı.
Girişimcilik ekosistemi ve devlet destekleri
TOBB verileri, Türkiye'de girişimcilik ekosisteminin canlılığını koruduğunu gösteriyor. Özellikle KOSGEB, TÜBİTAK ve kalkınma ajansları tarafından sağlanan hibe ve faizsiz krediler, genç girişimcilerin iş kurmasını teşvik ediyor. 2023 yılında başlatılan “Girişimcilikte Yeni Nesil” programı kapsamında verilen 50 bin TL'ye kadar hibe desteği, bu yıl da devam ediyor. Ayrıca e-ticaret sitelerinin ve dijital platformların yaygınlaşması, düşük sermayeyle iş kurmayı mümkün kılıyor. Uzmanlar, kapanan şirketlerin bir kısmının yeni bir iş modeliyle geri döndüğüne dikkat çekiyor.
Değerlendirme
İlk yarıda kapanan her bir şirkete karşılık dörtten fazla yeni şirketin kurulması, Türkiye'deki girişimcilik ruhunun ve ekonomik canlılığın önemli bir göstergesi. Ancak kapanan işletmelerin çoğunlukla düşük katma değerli sektörlerde yoğunlaşması, ekonomi için bir uyarı niteliği taşıyor. Devlet desteklerinin teknoloji ve inovasyon odaklı girişimlere yönlendirilmesi, bu dalganın sürdürülebilir büyümeye dönüşmesi için kritik önemde.
