Küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanma sürerken, Türkiye kişi başına yıllık enerji harcamasında dünya genelinde en düşük 10 ülke arasına girdi. GlobalPetrolPrices'un hazırladığı araştırmaya göre, Türkiye'de bir kişinin yıllık enerji gideri ortalama 550 dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam, Türkiye'yi ABD, Almanya ve İngiltere gibi gelişmiş ekonomilerin oldukça gerisinde bırakırken, benzer gelir grubundaki ülkelere kıyasla da avantajlı bir konuma taşıdı. Araştırma, 2023 yılı verilerini baz alarak elektrik, doğalgaz, akaryakıt ve diğer enerji türlerindeki ortalama tüketim ve fiyatları dikkate aldı.
Enerji maliyetlerinde Türkiye'nin konumu
Türkiye'nin listede üst sıralarda yer almasının temel nedenleri arasında devlet destekli enerji tarifeleri ve düşük birim fiyatlar bulunuyor. Özellikle elektrik ve doğalgazda uygulanan sübvansiyonlar, hane halkının faturasını doğrudan etkiliyor. Araştırmada, en düşük enerji harcamasına sahip ülke ise 250 dolarla Kazakistan oldu. Onu 300 dolarla Özbekistan ve 320 dolarla Cezayir izledi. Türkiye'nin 550 dolarla 10. sırada yer alması, aynı zamanda Orta Doğu ve Avrupa ülkeleri arasında da dikkat çekici bir başarı olarak değerlendiriliyor. Buna karşın, en yüksek enerji faturasına sahip ülkeler sıralamasında İsviçre 2.200 dolar, Danimarka 2.100 dolar ve Belçika 2.000 dolar ile başı çekiyor.
Küresel enerji krizi ve Türkiye'nin avantajları
Son yıllarda yaşanan küresel enerji krizi, Rusya-Ukrayna savaşı ve arz talep dengesizlikleri nedeniyle birçok ülkede enerji fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Türkiye ise bu süreçte hem yerli kaynakları hem de uzun vadeli doğalgaz anlaşmaları sayesinde fiyat artışlarını sınırlamayı başardı. Ayrıca, yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış ve enerji verimliliği çalışmaları da maliyetleri düşürücü etki yaptı. Uzmanlar, Türkiye'nin enerji bağımlılığını azaltma yolunda attığı adımların orta vadede faturalara daha fazla yansıyacağını belirtiyor. Bununla birlikte, düşük faturaların sürdürülebilirliği için enerji arz güvenliğinin ve yatırımların devam etmesi gerektiği vurgulanıyor.
GlobalPetrolPrices verilerine göre, Türkiye'de elektrik fiyatları kilovatsaat başına ortalama 0.08 dolar seviyesinde. Bu rakam, Avrupa ortalaması olan 0.22 doların oldukça altında. Benzer şekilde, doğalgaz fiyatları da metreküp başına 0.45 dolar ile Avrupa ortalamasının yarısına denk geliyor. Akaryakıt fiyatları ise dünya genelinde vergi politikalarına bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Türkiye'de benzin litre fiyatı 1.10 dolar civarında olup, bu da birçok Avrupa ülkesinden daha düşük bir seviyeyi işaret ediyor.
Türkiye'nin enerji faturasında ilk 10'da yer alması, özellikle dar gelirli haneler için olumlu bir gösterge olsa da, enerji tüketimindeki artışın çevresel etkileri ve sürdürülebilirlik konuları tartışma konusu olmaya devam ediyor. Enerji Bakanlığı'nın 2024-2029 stratejik planı kapsamında yenilenebilir enerji payının yüzde 50'ye çıkarılması ve enerji verimliliğinin artırılması hedefleniyor.
