Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin yıllık sanayi ve hizmet istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Verilere göre, ülke genelinde faal olan girişim sayısı 4 milyon 71 bin 192 olarak kaydedilirken, bu girişimlerin yarattığı toplam ciro 124 trilyon 802,9 milyar TL'ye ulaştı. İstihdamda da hizmet sektörü başı çekti.
Girişimlerin Sektörel Dağılımı
TÜİK'in açıkladığı istatistiklere göre, 2025 yılı itibarıyla faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 48,4'ü hizmet sektöründe, yüzde 31,6'sı ticaret sektöründe, yüzde 12,4'ü ise sanayi sektöründe yer aldı. İnşaat sektörü yüzde 6,5 ile dördüncü sırada gelirken, tarım sektörü yüzde 1,1 ile en düşük paya sahip oldu. Bu dağılım, Türkiye ekonomisinin hizmet ve ticaret ağırlıklı yapısını bir kez daha ortaya koydu.
İstihdamda Hizmet Sektörü Önde
İstihdam verilerine göre, hizmet sektörü toplam istihdamın yüzde 41,2'sini karşıladı. Ticaret sektörü yüzde 24,1 ile ikinci sırada yer alırken, sanayi sektörü yüzde 23,4 ile üçüncü oldu. İnşaat sektörü yüzde 7,5, tarım sektörü ise yüzde 3,8 istihdam payına sahip oldu. Özellikle hizmet sektörünün istihdamdaki bu yüksek payı, ekonominin istihdam yaratma kapasitesinde hizmetlerin belirleyici rolünü gösteriyor.
Girişim Başına Ciro ve Ölçek Farklılıkları
Araştırma kapsamında girişimlerin ölçeklerine göre de değerlendirmeler yapıldı. Buna göre, 250 ve üzeri çalışanı olan büyük ölçekli girişimler, toplam girişim sayısının yalnızca yüzde 0,2'sini oluşturmasına rağmen, toplam cironun yüzde 36,2'sini üretti. Bu durum, ekonomide büyük ölçekli işletmelerin yoğunlaşma etkisini gözler önüne serdi. Küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) ise toplam girişimlerin yüzde 99,8'ini oluştururken, cironun yüzde 63,8'ini gerçekleştirdi.
Girişimlerin Bölgesel Dağılımı ve Ekonomik Etkileri
İstatistikler ayrıca girişimlerin bölgesel dağılımına da ışık tuttu. İstanbul, 819 bin 712 girişimle ilk sırada yer alırken, bu şehri 398 bin 640 girişimle Ankara ve 257 bin 607 ile İzmir takip etti. Üç büyükşehir, Türkiye'deki toplam girişimlerin yaklaşık yüzde 40'ını barındırıyor. Hizmet ve ticaret sektörlerinin yoğunlaştığı bu iller, aynı zamanda üretim ve istihdamda da öncü konumda bulunuyor.
Uzmanlar, bu verilerin Türkiye ekonomisinin dinamik yapısını ortaya koyduğunu belirtiyor. Girişim sayısındaki artış, ekonomik canlılığın ve girişimcilik ekosisteminin güçlendiğine işaret ederken, sektörler arası dengesizliklerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Tarım sektörünün hem girişim sayısı hem de istihdamdaki düşük payı, bu alanda yapısal dönüşüm ihtiyacını akıllara getiriyor.
Sonuç olarak, TÜİK'in açıkladığı 2025 yılı sanayi ve hizmet istatistikleri, Türkiye'deki girişim ekosisteminin ve ekonomik aktivitenin geniş bir fotoğrafını çiziyor. Özellikle hizmet sektörünün gerek girişim sayısı gerekse istihdamdaki belirleyici rolü, ekonomik yapının dönüşümüne işaret ederken, büyük ölçekli firmaların üretimdeki yoğunluğu, KOBİ'lerin desteklenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bu istatistikler, ekonomik politikaların şekillendirilmesinde yol gösterici nitelikte.
