Türkiye, Avrupa Birliği'nin (AB) Kıbrıs konusunda yeniden bir özel temsilci atama kararına sert tepki gösterdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, yaptığı yazılı açıklamada, bu adımın ada üzerinde kalıcı bir çözüm yerine mevcut statükoyu pekiştireceğini belirterek, Türkiye'nin iki devletli çözüm vizyonunu yineledi. Keçeli, AB'nin bu girişiminin, Kıbrıs Türk tarafının egemen eşitliğini yok saydığını ve müzakerelerde taraflar arasındaki dengesizliği artırdığını ifade etti.
AB'nin Kararına Ankara'dan Eleştiri
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Keçeli, Avrupa Komisyonu'nun yeniden bir "Kıbrıs Özel Temsilcisi" atama kararını değerlendirdi. Keçeli, bu kararın Kıbrıs meselesinin çözümüne katkı sağlamayacağı gibi, adadaki iki toplum arasındaki diyaloğu da olumsuz etkileyeceğini savundu. Ankara'nın, Kıbrıs'ta kalıcı barış ve istikrarın ancak iki devletli çözüm modeliyle mümkün olacağına inandığını vurgulayan Keçeli, "AB'nin bu adımı, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğini görmezden gelmektedir. Kıbrıs'ta bir çözüm aranıyorsa, bunun yolu iki tarafın eşit statüde masaya oturmasından geçer" ifadelerini kullandı.
İki Devletli Çözüm Vurgusu
Türkiye, uzun yıllardır Kıbrıs sorununun çözümünde iki toplumlu, iki kesimli bir federasyon modelini desteklemişti. Ancak son yıllarda Ankara, Kıbrıs Türk tarafının egemen eşitliğini tanıyan iki devletli bir çözümü ön plana çıkarmaya başladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da daha önce yaptığı açıklamalarda, "Ada'da iki farklı halk ve iki farklı devlet vardır. Çözüm, bu gerçeği kabul eden bir zeminde aranmalıdır" diyerek yeni stratejiyi net bir şekilde ortaya koymuştu. BM çatısı altında yürütülen müzakerelerde son olarak 2017'de İsviçre'de yapılan Crans-Montana toplantısı sonuçsuz kalmış, ardından süreç tıkanmıştı. Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), federasyonun artık uygulanabilir olmadığını savunarak iki devletli çözümde ısrar ediyor.
Kıbrıs Özel Temsilcisi Atamasının Geçmişi
AB, Kıbrıs sorununun çözümüne katkı sağlamak amacıyla daha önce de özel temsilciler atamıştı. 2020 yılına kadar bu görevi üstlenen isimler arasında İspanyol diplomat Javier Niňo Pérez de bulunuyordu. Ancak 2020'de AB, Kıbrıs Özel Temsilcisi pozisyonunu kaldırmış ve konuyu Doğu Akdeniz dosyası içinde ele almaya başlamıştı. Şimdi ise AB Komisyonu, Kıbrıs'a yeniden odaklanmak için bu pozisyonu canlandırma kararı aldı. Brüksel'den yapılan açıklamada, temsilcinin adada güven artırıcı önlemler ve diyaloğu teşvik etmek için çalışacağı belirtildi. Ancak Türkiye, bu girişimin Kıbrıs Rum tarafını destekleyen bir perspektifle hareket ettiğini düşünüyor.
KKTC Cumhurbaşkanı Tatar'dan Destek
KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Türkiye'nin tutumunu destekleyen bir açıklama yaparak, "Kıbrıs Türk halkı, egemen eşitliğinden asla taviz vermeyecektir. AB'nin atayacağı temsilci, iki taraf arasında eşit temele dayalı bir müzakere süreci başlatmazsa, başarısız olacaktır" dedi. Tatar, Kıbrıs'ta 50 yılı aşkın süredir devam eden müzakerelerin sonuç vermediğini hatırlatarak, yeni bir yaklaşımın şart olduğunu vurguladı. KKTC lideri, iki devletli çözümün artık uluslararası toplum tarafından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin bu net tutumu, AB ile ilişkilerde yeni bir gerilim unsuru olarak görülüyor. Brüksel, Ankara'nın Kıbrıs'taki pozisyonunun değişmez olduğunu bilmekle birlikte, diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor. Son dönemde Türkiye-AB ilişkilerinde göç, ticaret ve enerji gibi konularda işbirliği arayışları sürerken, Kıbrıs dosyası taraflar arasında en hassas başlıklardan biri olmaya devam ediyor.
