Paris İstinaf Mahkemesi, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarına ilişkin uluslararası tahkim davasında Türkiye aleyhine verilen 1,4 milyar dolarlık tazminat kararını onadı. AKP hükümetinin kararın iptali için yaptığı başvuru reddedildi. Karar, Türkiye ile Irak arasındaki enerji işbirliğini ve bölgesel dengeleri etkileyecek nitelikte.
Davanın geçmişi
Dava, 2014 yılında Irak hükümetinin, Türkiye üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarında Irak Merkezi Hükümeti'nin onayı olmadan Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin (KBY) ihracat yaptığı gerekçesiyle açtığı tahkim sürecine dayanıyor. Irak, 1973 tarihli Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın ihlal edildiğini ileri sürmüştü. Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2023 yılında Türkiye'yi 1,4 milyar dolar tazminat ödemeye mahkum etmişti.
AKP hükümeti, kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla Paris İstinaf Mahkemesi'ne başvurmuştu. Ancak mahkeme, Türkiye'nin itirazlarını reddederek tahkim kararını onadı. Türkiye'nin kararı temyiz etme hakkı bulunuyor.
Ekonomik ve siyasi yansımaları
1,4 milyar dolarlık tazminat, Türkiye ekonomisi için önemli bir yük oluşturuyor. Özellikle cari açık ve dış borç tartışmalarının yaşandığı bir dönemde bu ödeme, kamu maliyesini zorlayabilir. Diğer yandan karar, Türkiye'nin enerji geçiş güzergahı olarak güvenilirliğini ve uluslararası anlaşmalara uyum konusundaki itibarını da etkileyebilir.
Siyasi açıdan ise dava, Irak merkezi hükümeti ile KBY arasındaki petrol gelirleri paylaşımı anlaşmazlığının bir parçası. Türkiye, KBY ile yaptığı enerji anlaşmaları nedeniyle Bağdat yönetimiyle karşı karşıya gelmişti. Bu karar, Ankara'nın bölgesel aktörlerle ilişkilerini yeniden gözden geçirmesine yol açabilir.
Türkiye'nin karara karşı temyiz yoluna gitmesi bekleniyor. Ancak hukukçular, bu tür uluslararası tahkim kararlarının nadiren bozulduğunu belirtiyor. Sürecin uzaması halinde faiz ve yargılama masrafları eklenerek tazminat miktarı daha da artabilir.
