Türk savunma sanayisi, küresel arenadaki etkisini her geçen gün artırıyor. ABD merkezli savunma sanayisi yayını Defense News tarafından hazırlanan güncel bir rapora göre, dünyanın en büyük 100 savunma şirketi listesine bu yıl 5 Türk firması girmeyi başardı. Listede yer alan Türk şirketleri arasında en üst sırada bulunan ASELSAN, 40. sırada konumlanarak dikkatleri üzerine çekti. Bu gelişme, Türkiye'nin savunma alanındaki teknolojik atılımını ve küresel pazardaki artan payını gözler önüne seriyor.
Listede ASELSAN'ın yanı sıra Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), Roketsan, BMC Savunma ve FNSS gibi devler de üst sıralarda yer aldı. Bu firmaların sıralamadaki yeri, dünya savunma endüstrisinde Türk oyuncuların artık ne kadar belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle insansız hava aracı (İHA) ve silahlı insansız hava aracı (SİHA) teknolojilerindeki başarıları, Türk şirketlerini uluslararası arenada ön plana çıkaran faktörlerin başında geliyor.
ASELSAN'ın yükselişi
Savunma elektroniği, haberleşme sistemleri ve radar teknolojilerinde uzmanlaşan ASELSAN, geçtiğimiz yıllarda gerçekleştirdiği atılımlarla savunma sanayisinin amiral gemisi haline gelmiş durumda. Şirket, milli muharip uçak KAAN'ın aviyonik sistemlerinden, denizaltı modernizasyon projelerine kadar birçok kritik alanda görev alıyor. Defense News listesinde ASELSAN'ın 40. sırada yer alması, hem şirketin küresel çaptaki büyüklüğünü hem de ürün çeşitliliğini yansıtıyor. ASELSAN'ın Ar-Ge harcamalarına verdiği önem, şirketin ihracat gelirlerini her yıl düzenli olarak artırmasına olanak tanıyor.
TUSAŞ ise hava araçları, uydu sistemleri ve füze teknolojileriyle listede 55. sırada kendine yer buldu. Şirketin özellikle KAAN ve ANKA gibi projeleri, Türkiye'nin havacılıkta dışa bağımlılığını azaltmada kritik rol oynuyor. Öte yandan Roketsan, 70. sırada yer alarak Türk roket ve füze sistemlerindeki iddiasını sürdürüyor. BMC Savunma zırhlı araç üretimindeki çeşitliliği, FNSS ise paletli ve tekerlekli zırhlı araç alanındaki yenilikleriyle liste başarısını yakalayan diğer Türk markaları oldu.
Küresel savunma pazarında Türkiye'nin yeri
Son yıllarda küresel savunma harcamalarının artış göstermesi, dünyadaki savunma şirketlerinin cirolarını da doğrudan etkiliyor. Defense News listesinde 2024 yılında 100 şirketin toplam savunma gelirinin 700 milyar doları aştığı görülüyor. Türk şirketlerinin listede üst sıralara tırmanması, sadece Türkiye'nin askeri kapasitesini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda savunma ihracatında da önemli bir atılım sağlıyor. Türkiye, son beş yılda savunma ihracatınını ikiye katlayarak 5 milyar dolar seviyesini geçti. Bu ihracatın önemli bir bölümünü İHA ve SİHA sistemleri oluşturuyor.
Ancak uzmanlar, Türk savunma sanayisinin önündeki en büyük engellerden birinin Ar-Ge'ye ayrılan kaynakların yetersizliği ve beyin göçü olduğuna dikkat çekiyor. Bununla birlikte, son yıllarda devlet destekleriyle hayata geçirilen projeler bu sorunları aşma yolunda umut verici. Örneğin, Türkiye'nin ilk uçak gemisi projesi ya da milli tank ALTAY'ın seri üretime geçmesi, sektörün iştahını kabartıyor. Ayrıca Baykar gibi özel sektör girişimlerinin başarıları, sektörün sadece kamu firmalarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
Rakamlarla Türk başarısı
Defense News listesinde yer alan verilere göre, listedeki 5 Türk firmasının toplam savunma gelirleri yaklaşık 10 milyar dolar. Bu rakam, dünya toplamının küçük bir yüzdesini oluşturmasa da, yıllık bazda gösterdiği %15'lik büyüme ile dikkate değer bir ivme yaratıyor. Savunma Sanayii Başkanlığı'nın (SSB) verilerine göre, Türkiye savunma ve havacılık sektörü ihracatı 2025 yılında 7 milyar doları hedefliyor. Bu hedefin tutması halinde Türk savunma sanayisi küresel sahnedeki yerini daha da sağlamlaştıracak.
Listede 100 şirketin sıralandığı bu derecelendirme, firmaların savunma gelirlerine göre belirleniyor. Ancak sektör temsilcileri, bu tür sıralamaların şirketlerin teknolojik yeteneklerini tam olarak yansıtmadığını da ifade ediyor. Yine de, Türk şirketlerinin listeye girmesi, küresel yatırımcıların ve devletlerin Türkiye'ye olan güvenini artıran önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor.
Gelecek için beklentiler
Savunma danışmanı ve emekli Orgeneral İsmail Hakkı Pekin'in değerlendirmesiyle, "Türk savunma sanayisinin yükselişi, hükümetin uzun vadeli savunma politikalarının ve teknoloji transferine verdiği önemin bir sonucudur. Ancak önümüzdeki dönemde bu başarıyı sürdürebilmemiz için nitelikli insan kaynağına yatırım yapmamız ve özel sektörü daha fazla teşvik etmemiz gerekiyor" şeklindeki görüşler öne çıkıyor. Türkiye'nin, milli muharip uçak KAAN'ın 2028'de envantere girmesi planlanırken, bu projede ASELSAN ve TUSAŞ'ın üstlendiği görevler, şirketlerin küresel ölçekte rekabet edebilirliğini artıracak.
Sonuç olarak, Türk savunma sanayisi dünya devleriyle rekabet edebilecek düzeye ulaşmış durumda. Bu başarının arkasında güçlü bir Ar-Ge ekosistemi, kararlı hükümet politikaları ve ihracata dönük stratejiler yer alıyor. Ancak sektörün daha da ileri gidebilmesi, inovasyon ve insan kaynağına yapılacak yatırımlarla mümkün görünüyor. Türkiye, savunma sanayisindeki bu yükselişini sürdürebilirse, önümüzdeki yıllarda listenin ilk 20'sine giren birden fazla Türk firması görmemiz şaşırtıcı olmayacaktır.
