Türk lirasıyla dış ticaret, yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,7 artarak 772 milyar 945 milyon lirayı buldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Ocak-Haziran 2024 döneminde yerli para birimiyle gerçekleştirilen ihracat 378,2 milyar lira, ithalat ise 394,7 milyar lira olarak kaydedildi. Bu dönemde dış ticaret açığı 16,5 milyar lira olarak gerçekleşti.
Yerli para kullanımındaki artışın nedenleri
Uzmanlar, Türk lirasıyla dış ticaretteki yükselişi birkaç faktöre bağlıyor. Bunlar arasında Merkez Bankası'nın likidite politikaları, ihracatçılara sağlanan TL kredisi imkanları ve döviz kurundaki nispi istikrar öne çıkıyor. Özellikle ihracatçı firmalar, döviz riskini azaltmak ve kur dalgalanmalarından korunmak amacıyla TL ile işlem yapmayı tercih ediyor. Ayrıca, Türkiye'nin ticaret ortaklarıyla yaptığı ikili anlaşmalar kapsamında yerel para birimlerinin kullanımı teşvik ediliyor.
Sektörel dağılım ve en çok artış gösteren kalemler
TL ile dış ticarette en büyük payı imalat sanayi alırken, bunu tarım ve madencilik sektörleri takip etti. Haziran ayı verilerine göre, en fazla TL ihracatı makine ve teçhizat, kimyasallar ve tekstil ürünlerinde gerçekleşti. İthalatta ise enerji ve hammaddede TL kullanımı dikkat çekti. Geçen yılın aynı dönemine göre TL ile ihracat yüzde 11,2, ithalat yüzde 10,1 arttı.
Gelecek beklentileri
Ekonomistler, önümüzdeki dönemde TL ile dış ticaret hacminin daha da artabileceğini öngörüyor. Merkez Bankası'nın swap hatları ve TL cinsinden kredileri desteklemesi, bu eğilimi güçlendirecek unsurlar arasında yer alıyor. Ancak yüksek enflasyon ve döviz kuru belirsizlikleri, TL'nin dış ticaretteki payını sınırlayabilecek riskler olarak görülüyor. Türkiye'nin alternatif ödeme sistemleri geliştirme çabaları ve BRICS ülkeleriyle yerel para ticareti anlaşmaları, orta vadede TL'nin uluslararası kullanımını artırabilir.
