Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan haftalık para ve banka istatistiklerine göre, geçen hafta (21-28 Mart 2025) yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatları 1,46 milyar dolar artış gösterdi. Böylece toplam döviz mevduatları 180,2 milyar dolara yükselirken, TL mevduatların toplam mevduat içindeki payı yüzde 34,6'ya geriledi. Söz konusu dönemde kur hareketleri ve parite etkisi de mevduat büyüklüklerini etkileyen faktörler arasında yer aldı.
Döviz mevduatlarındaki artışın kaynağı
Haftalık bazda döviz mevduatlarındaki 1,46 milyar dolarlık artışın 1,2 milyar doları parite etkisinden kaynaklandı. Parite etkisi, döviz sepetindeki euro ve diğer para birimlerinin dolar karşısındaki değer değişimlerinden oluşuyor. Geriye kalan 260 milyon dolar ise gerçek alım-satım işlemlerinden (net hacim) meydana geldi. Bu veri, yatırımcıların dövize olan talebinin devam ettiğini ancak artışın büyük bölümünün fiyat değişimlerinden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Gerçek alım-satım işlemlerinin sınırlı kalması, döviz kurlarındaki yatay seyir ve TCMB'nin sıkı para politikasının etkisiyle ilişkilendiriliyor.
TL mevduatların payı düşüşte
TL mevduatların toplam mevduat içindeki payı, geçen hafta 0,7 puan azalarak yüzde 34,6 seviyesine indi. Bu oran, 2024 yılı sonunda yüzde 36,2 seviyesinde bulunuyordu. TL mevduatlardaki azalma, yatırımcıların dövize yönelmesi ve enflasyon beklentileriyle uyumlu görünüyor. Öte yandan, Kur Korumalı Mevduat (KKM) hesaplarında ise 1,1 milyar dolarlık azalış yaşandı ve toplam KKM bakiyesi 32,8 milyar dolara geriledi. KKM'deki düşüş, TCMB'nin kademeli çıkış stratejisi kapsamında devam ediyor.
Banka kredilerinde yavaşlama
Aynı dönemde bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 9,5 trilyon TL olurken, haftalık artış 164 milyar TL oldu. Ticari krediler 83 milyar TL, tüketici kredileri ise 35 milyar TL arttı. Kredi büyümesinin hızı, TCMB'nin sıkılaştırma adımları ve yüksek faiz ortamı nedeniyle sınırlı kalmaya devam ediyor. Uzmanlar, kredi talebinin zayıf seyrettiğini ve bunun ekonomik aktiviteyi yavaşlatabileceğini belirtiyor.
Sonuç ve değerlendirme
Döviz mevduatlarındaki artış ve TL mevduat payının gerilemesi, piyasalardaki güven ortamına ilişkin sinyaller veriyor. TCMB'nin faiz politikası ve rezerv birikimi, döviz talebini dengelemeye çalışırken, yatırımcılar hala dövizi tercih ediyor. KKM'deki azalış ise politika yapıcıların hedeflediği normalleşme sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki dönemde, enflasyon görünümü ve faiz kararları, mevduat dağılımındaki eğilimleri belirleyecek ana unsurlar olacak.
