Türk-İş'in her ay düzenli olarak yayımladığı Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'nın Mayıs 2025 sonuçlarına göre, dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 35 bin 174 TL'ye yükseldi. Bu rakam, bir önceki aya göre yüzde 3,7 oranında artış anlamına geliyor. Gıda dışındaki zorunlu harcamaların da dahil edilmesiyle hesaplanan yoksulluk sınırı ise 114 bin 445 TL olarak belirlendi. Bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti de 45 bin 594 TL'ye ulaştı.
Gıda fiyatlarındaki artışın detayları
Mayıs ayında gıda enflasyonu bir önceki aya göre yüzde 3,7 oranında arttı. Yıllık bazda ise artış yüzde 49,5 olarak gerçekleşti. Araştırmaya göre, en yüksek fiyat artışı taze sebze ve meyve grubunda yaşandı. Özellikle domates, salatalık ve biber gibi yazlık sebzelerdeki fiyat artışları dikkat çekti. Kırmızı et ve süt ürünleri grubunda da ortalama yüzde 5-7 arasında zam görüldü. Süt, yoğurt ve peynire yapılan zamlar, temel besin grubunu olumsuz etkiledi. Ekmek fiyatları ise bir önceki aya göre sabit kalmasına rağmen, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 55 oranında artış gösterdi. Türk-İş araştırması, gıda harcamalarının yoksulluk sınırı içindeki payının yüzde 30,7 olduğunu ortaya koydu.
Yoksulluk sınırı ve yaşam maliyeti
Gıda harcamasının yanı sıra kira, ulaşım, sağlık, eğitim, giyim, ısınma ve diğer zorunlu harcamaların toplam tutarı yoksulluk sınırını oluşturuyor. Mayıs ayında bu rakam 114 bin 445 TL olarak hesaplandı. Bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 45 bin 594 TL'ye çıktı. Türk-İş, bu hesaplamaların Ankara fiyatları baz alınarak yapıldığını, İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerde rakamların daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Asgari ücretin 22 bin 104 TL olduğu göz önüne alındığında, bir asgari ücretli çalışanın açlık sınırının altında kaldığı görülüyor. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırının asgari ücretin 1,6 katı, yoksulluk sınırının ise 5,2 katı olduğu ortaya çıkıyor. Bu durum, çalışan yoksulluğu kavramını tekrar gündeme getiriyor. Türk-İş yetkilileri, hükümetin acilen enflasyonla mücadele politikalarını gözden geçirmesi gerektiğini vurguluyor.
Uzman yorumu: Yoksulluk derinleşiyor
Ekonomistler, açlık ve yoksulluk sınırındaki bu artışın, Türkiye'deki gelir dağılımı adaletsizliğini ve yüksek enflasyonun toplumun geniş kesimleri üzerindeki etkisini gösterdiğini ifade ediyor. Özellikle gıda fiyatlarındaki katılık, dar gelirli ailelerin beslenme kalitesini düşürüyor. Uzun vadede ise yoksulluğun nesiller arası aktarımı riski artıyor. Bu tablo, sosyal yardımların ve ücret politikalarının yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılıyor.
