Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) üye ülkeler arasında dijital ekonomide iş birliğini öngören anlaşma, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla onaylanan kanun, Türkiye’nin dijital dönüşüm sürecinde bölgesel entegrasyonu hızlandırmayı amaçlıyor. Anlaşma kapsamında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Macaristan ile veri güvenliği, e-ticaret altyapısı, dijital vergilendirme ve siber güvenlik gibi alanlarda ortak standartlar belirlenmesi planlanıyor.
Dijital ticarette ortak pazar hedefi
Anlaşmanın en önemli ayaklarından biri, TDT üyesi ülkeler arasında dijital ticaretin önündeki engelleri kaldırmak. Mevcut durumda Türkiye’nin diğer Türk cumhuriyetleriyle ticaret hacmi 10 milyar doları aşarken, bu rakamın dijitalleşmeyle 20 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Özellikle e-ticaret platformlarının uyumlaştırılması, ödeme sistemlerinin entegrasyonu ve gümrük süreçlerinin dijitalleştirilmesi öngörülüyor. Ayrıca, küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital pazarlara erişimini kolaylaştırmak için ortak e-ticaret altyapısı kurulacak.
Veri güvenliği ve siber güvenlik altyapısı
Dijital ekonominin bel kemiği olan veri güvenliği de anlaşmanın merkezinde yer alıyor. TDT ülkeleri arasında kişisel verilerin korunması ve sınır ötesi veri akışına ilişkin ortak bir çerçeve oluşturulması planlanıyor. Bunun yanı sıra, siber saldırılara karşı ortak müdahale mekanizmaları geliştirilecek ve bilgi paylaşımı artırılacak. Bu kapsamda, bir siber güvenlik merkezi kurulması ve düzenli tatbikatlar yapılması kararlaştırıldı. Uzmanlar, bu adımın özellikle kritik altyapıların korunması açısından önemli olduğunu vurguluyor.
e-Devlet hizmetlerinde uyum
Anlaşma, kamu hizmetlerinin dijitalleşmesini de kapsıyor. TDT ülkeleri arasında e-Devlet kapılarının entegrasyonu sayesinde vatandaşlar, doğum, evlilik, iş kurma gibi işlemleri tek bir platformdan yapabilecek. Ayrıca, dijital kimlik sistemlerinin karşılıklı tanınması, seyahat ve ticaret işlemlerini kolaylaştıracak. Pilot uygulamaların ilk etapta Türkiye, Azerbaycan ve Özbekistan’da başlatılması, 2025 yılı sonuna kadar tüm üye ülkelere yaygınlaştırılması öngörülüyor.
Yatırım ve inovasyon iş birliği
Dijital ekonomi anlaşması, yatırım ve inovasyon alanında da iş birliğini teşvik ediyor. TDT bünyesinde bir dijital inovasyon fonu kurulması ve girişimcilere ortak hibe programları sunulması planlanıyor. Özellikle fintech, yapay zeka ve blok zinciri gibi alanlarda ortak Ar-Ge projeleri desteklenecek. Ayrıca, üye ülkeler arasında dijital beceri eğitimleri ve uzman değişim programları düzenlenecek. Bu adımın, Türk dünyasının dijital dönüşümünde katalizör rolü oynaması bekleniyor.
Bölgesel rekabet gücü ve stratejik önem
Dijital ekonomi alanındaki bu hamle, Türk devletlerinin küresel rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. Dünya Bankası verilerine göre, TDT ülkelerinin toplam GSYİH’si 1,2 trilyon doları aşarken, dijital ekonominin payı yüzde 5’in altında. Anlaşma ile bu oranın 2030 yılına kadar yüzde 15’e çıkarılması hedefleniyor. Ayrıca, Avrasya bölgesinde Çin ve Rusya’nın dijital hegemonyasına karşı alternatif bir blok oluşturma stratejisi olarak da değerlendiriliyor. Türkiye’nin bu girişimi, aynı zamanda Avrupa Birliği’nin Dijital Tek Pazar projesine benzer bir yaklaşımla, Türk dünyası arasında bir dijital birlik kurma yolunda atılmış somut bir adım olarak nitelendirilebilir. Anlaşmanın uygulanması, önümüzdeki dönemde üye ülkelerin dijital altyapı yatırımlarını hızlandıracak ve bölgesel entegrasyonu derinleştirecek.
