Aydın'ın Koçarlı ilçesine bağlı Çakırbeyli Mahallesi'nde yaşayan vatandaşlar, 27 Mayıs 1960 darbesiyle görevinden alınan ve daha sonra idam edilen merhum Başbakan Adnan Menderes'i rahmetle anıyor. Menderes'in doğup büyüdüğü topraklarda, 66 yıl geçmesine rağmen darbenin acısı hâlâ ilk günkü tazeliğini koruyor. Mahalle sakinleri, Menderes'in vatana hizmetinin suç sayıldığı o kara günleri anlatarak demokrasiye sahip çıkmanın önemini vurguluyor.
Menderes'in hemşehrileri darbeyi unutmadı
Çakırbeyli Mahallesi'nde yaşayan 80 yaşındaki Ali Yılmaz, 27 Mayıs 1960 sabahını dün gibi hatırladığını söylüyor: "Radyodan anonslar geldi, darbe olmuş. Biz ne olduğunu anlamadık. Ama sonra öğrendik ki Başbakanımız Adnan Menderes tutuklanmış. O gün köyde herkes ağlıyordu. Menderes bizim hemşehrimizdi, onu çok severdik. Ona yapılan haksızlığı asla unutmadık." Mahalle muhtarı Hasan Çelik ise Menderes'in Köy Enstitülerine verdiği önemi hatırlatarak, "Menderes sayesinde köye yol, elektrik, su geldi. Çiftçiye destek oldu. Ama onu idam ettiler. Suçu neydi? Vatana hizmet etmek mi suçtu?" diye soruyor.
Darbe günü yaşananlar hâlâ taze
Mahalle sakinlerinden 72 yaşındaki Ayşe Kaya, o gün yaşananları şöyle anlatıyor: "Sabah ezanı vaktiydi. Radyoda 'darbe' dediler. Adnan Bey'in evinin önüne askerler gelmiş. Herkes korku içindeydi. Menderes'i alıp götürdüler. Bir daha da dönmedi. Aradan yıllar geçti ama acımız hâlâ ilk günkü gibi. Onu rahmetle anıyoruz." 75 yaşındaki Mehmet Demir ise Menderes'in idam edildiği gün köyde matem havası estiğini belirtiyor: "O gün herkes evine kapandı. Kimse işine gücüne gidemedi. Adnan Bey bizim için bir kahramandı. Onu asarak öldürdüler. Bu ülkeye yapılan en büyük kötülüktü."
Menderes'in hayatı demokrasi mücadelesiyle geçti
Adnan Menderes, 1899 yılında Aydın'ın Koçarlı ilçesine bağlı Çakırbeyli köyünde doğdu. İzmir'de hukuk eğitimi aldıktan sonra çiftçilik yapmaya başladı. 1945 yılında Demokrat Parti'nin kurucuları arasında yer aldı ve 1950 seçimlerinde büyük bir zafer kazanarak Başbakan oldu. Menderes dönemi, Türkiye'de ekonomik kalkınma, altyapı yatırımları ve ABD ile yakın ilişkilerle anılır. Ancak 27 Mayıs 1960'ta yapılan askeri darbe ile görevinden alındı. Yassıada'da yargılanarak idam cezasına çarptırıldı ve 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda infaz edildi. Menderes'in idamı, Türk siyasi tarihinde derin yaralar açtı. Bugün Çakırbeyli Mahallesi'nde Menderes'in büstü ve anıtı bulunuyor. Her yıl ölüm yıl dönümünde mahalle sakinleri ve sevenleri tarafından anma törenleri düzenleniyor. Menderes'in mirası, demokrasiye olan inancı ve halka hizmet anlayışıyla yaşamaya devam ediyor.
Türkiye'nin demokrasi yolculuğunda 27 Mayıs 1960 darbesi, sadece bir hükümeti devirmekle kalmamış, aynı zamanda halkın seçtiği bir lideri idam sehpasına göndermiştir. Menderes'in hikâyesi, demokrasinin ne kadar kırılgan olduğunu ve her zaman sahip çıkılması gerektiğini hatırlatmaktadır. Bugün Çakırbeyli'deki vatandaşların Menderes'e olan sevgisi, aslında Türk milletinin demokrasiye olan bağlılığının bir yansımasıdır.
