ABD’nin önde gelen araştırma üniversitelerinden Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) görevli Türk bilim insanı Özgün Kılıç Afşar’ın da aralarında bulunduğu uluslararası bir ekip, robotik ve protez teknolojilerinde çığır açabilecek yeni bir “elektro akışkan kas lifi” geliştirdi. Yapay kas lifleri, elektrik sinyalleriyle hareket ederek insan kasına benzer bir esneklik ve kuvvet sağlıyor. Buluş, özellikle felçli hastaların kullanacağı protezlerde ve insansı robotlarda doğal hareket kabiliyeti sunmayı hedefliyor.
Nasıl çalışıyor?
Geliştirilen kas lifi, içi özel bir akışkanla dolu mikroskobik tüplerden oluşuyor. Elektrik akımı uygulandığında akışkanın viskozitesi değişerek lifin kasılıp gevşemesini sağlıyor. Bu mekanizma, biyolojik kasların çalışma prensibine benzer şekilde, hızlı ve kontrollü hareketler üretebiliyor. Afşar, yaptığı açıklamada, “Mevcut yapay kaslar genellikle sınırlı esneklik veya düşük güç yoğunluğu ile karşı karşıyaydı. Biz, hem yumuşak hem de güçlü bir malzeme geliştirerek bu sorunu çözdük” dedi.
Uygulama alanları
Elektro akışkan kas lifleri, başta medikal protezler olmak üzere, endüstriyel robot kolları, arama-kurtarma robotları ve giyilebilir dış iskeletlerde kullanılabilecek. MIT ekibi, prototip testlerinde liflerin 10 bin döngüden fazla dayanıklı olduğunu ve insan kasının yüzde 80’ine kadar kuvvet üretebildiğini kaydetti.
Bir sonraki adım
Araştırma, henüz laboratuvar ölçeğinde olsa da, ekip önümüzdeki iki yıl içinde ticari bir prototip geliştirmeyi planlıyor. Afşar, “Bu teknolojinin klinik kullanıma girmesi için daha fazla test ve güvenlik değerlendirmesi gerekiyor. Ancak potansiyel çok büyük” ifadelerini kullandı.
Yapay kas teknolojisi, robotik alanında yıllardır süregelen bir zorluktu. Doğal kasların esnekliği, kendi kendini onarma kapasitesi ve enerji verimliliği, yapay sistemlerde taklit edilmesi en güç özellikler arasında. MIT ekibinin bu buluşu, özellikle yumuşak robotik alanında yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor. Türk bilim insanının katkısı, ülkemizin uluslararası araştırma sahnesindeki yerini bir kez daha pekiştiriyor.
