Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayi AŞ (TÜRASAŞ) bünyesinde yaşanan lojman krizi, kurum içinde gerginliğe neden oluyor. Şirkette görev yapan 3 bin 611 personele karşılık yalnızca 461 lojman bulunması, barınma ihtiyacını karşılamakta ciddi bir açık oluşturuyor. Bu dengesizlik üzerine yönetim, oturma süresini 5 yıl ile sınırlandırma kararı aldı. Ancak bu karar, hâlihazırda lojmanda kalan ve süresi dolan çalışanların tepkisini çekti. Personelin bir kısmı, yeni düzenlemenin mağduriyet yaratacağını belirtirken, sendikalar konuyu gündeme taşıdı.
Lojman Yetersizliği ve Yeni Düzenleme
TÜRASAŞ'ın Sakarya, Sivas, Eskişehir ve Ankara'daki yerleşkelerinde toplam 461 lojman bulunuyor. Şirketin toplam çalışan sayısının 3 bin 611 olduğu göz önüne alındığında, lojman başına yaklaşık 8 personel düştüğü hesaplanıyor. Bu durum, özellikle tayin nedeniyle şehir değiştiren veya ekonomik nedenlerle kiralık ev bulmakta zorlanan işçiler için büyük sorun teşkil ediyor.
Yönetim, lojmanların daha adil dağıtılabilmesi amacıyla oturma süresini 5 yıl ile sınırlandırdı. Uygulamaya göre, bir personel en fazla 5 yıl boyunca lojmanda kalabilecek. Bu sürenin sonunda lojmanın tahliye edilmesi gerekiyor. Ancak mevcut kullanıcıların birçoğunun 5 yılı aşkın süredir lojmanda yaşadığı bildiriliyor. Bu kişiler, yeni düzenleme karşısında ev bulma konusunda zorluk yaşayacaklarını ifade ediyor.
Çalışanların Tepkileri ve Sendikaların Açıklamaları
Kararın ardından TÜRASAŞ bünyesindeki bazı işçiler, sosyal medya hesaplarından tepkilerini dile getirdi. Lojmanda kalan bir çalışan, "Yıllardır burada yaşıyorum, çocuklarım burada büyüdü. Şimdi çıkın deniyor. Ama kira fiyatları ortada, maaşımızla kiralık ev bulmamız neredeyse imkânsız" şeklinde konuştu. Bir başka personel ise "Aynı iş yerinde farklı statülerdeki çalışanlara farklı uygulamalar yapılıyor. Memurlara lojman hakkı devam ederken, işçilere bu kısıtlama getirildi" eleştirisinde bulundu.
Türk-iş'e bağlı Türkiye Maden-İş Sendikası Sakarya Şubesi, konuyla ilgili yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, "TÜRASAŞ'ta lojman sayısı yetersizken, süre sınırlaması uygulamak çalışanları zor durumda bırakacaktır. Yetkilileri, personelin görüşlerini almaya ve mağduriyetleri gidermeye davet ediyoruz" denildi. Sendika, ayrıca lojman ihtiyacının karşılanması için yeni konut projelerinin hayata geçirilmesini önerdi.
Geçmişten Bugüne TÜRASAŞ ve Lojman Sorunu
TÜRASAŞ, 2019 yılında TÜLOMSAŞ, TÜVASAŞ ve TÜDEMSAŞ'ın birleştirilmesiyle kuruldu. Şirket; lokomotif, vagon ve ray sistemleri üretimiyle ülke ekonomisine katkı sağlıyor. Kuruluşun tarihi, Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. Ancak özelleştirme politikaları ve yeniden yapılanma süreçleri, kurumun sosyal tesisleri üzerinde doğrudan etkili oldu. Lojmanların sayısı, yıllar içinde yeni yatırımların yapılmaması ve mevcutların bakım maliyetlerinin artması nedeniyle azaldı. Mevcut lojmanların büyük kısmı 1980'li ve 1990'lı yıllarda inşa edildi. Bugün bu yapıların birçoğunun yenilenme ihtiyacı bulunuyor.
Öte yandan, kamu kurumlarında lojman uygulaması, 1980'lerden itibaren kademeli olarak azaltıldı. Özellikle 2000'li yıllarda bazı kurumlar lojmanların satışına veya kiraya verilmesine yöneldi. TÜRASAŞ'ta ise lojmanlar hâlâ aktif olarak kullanılıyor. Ancak şirketin artan personel sayısı ve lojman kapasitesinin sabit kalması, bu sorunu kaçınılmaz hale getirdi.
Öneriler ve Çözüm Beklentisi
Uzmanlar, lojman sorununun çözümü için alternatif modeller öneriyor. Kira yardımının artırılması, personel için uygun fiyatlı kiralık konutların sağlanması veya mevcut lojmanların bakım-onarımının yapılarak kapasitenin artırılması bu öneriler arasında. Bazı sendikalar ise sosyal konut projelerinin hayata geçirilmesini talep ediyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın konuya ilişkin henüz resmi bir açıklaması bulunmuyor. Ancak bakanlık yetkililerinin, önümüzdeki günlerde sendika temsilcileriyle bir araya gelerek çözüm arayışında bulunması bekleniyor. Kamuoyunda, TÜRASAŞ'ta şeffaf ve adil bir lojman yönetimi için çalışmaların başlatılması gerektiği ifade ediliyor.
