ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü'nden (ODNI) istifa eden Tulsi Gabbard, eski Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) Direktörü Dr. Anthony Fauci'nin, Kovid-19 salgını öncesinde Çin'in Vuhan kentindeki koronavirüs araştırmalarına milyonlarca dolarlık finansman sağladığını öne sürdü. Gabbard'ın iddiası, pandeminin kökenine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Konu ABD siyasetinde ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Gabbard'ın İddiaları ve İstifa Süreci
Tulsi Gabbard, ODNI'deki görevinden ayrılırken yaptığı açıklamada, Fauci'nin yönetimindeki NIAID'in, 2015-2019 yılları arasında Vuhan Viroloji Enstitüsü'ne (WIV) yaklaşık 3.7 milyon dolar hibe ettiğini belirtti. Gabbard, bu fonların "potansiyel olarak tehlikeli" koronavirüs araştırmaları için kullanıldığını ve ABD'nin pandemiye hazırlıksız yakalanmasının nedenlerinden biri olduğunu ifade etti. Gabbard'ın istifası, Biden yönetiminin istihbarat politikalarına yönelik eleştirilerinin bir parçası olarak değerlendirildi. Eski kongre üyesi ve Demokrat başkan aday adayı olan Gabbard, son dönemde dış politika konularında hükümetle sık sık ters düşmüştü.
Fauci ve NIAID'in Yanıtı
Dr. Anthony Fauci, daha önceki ifadelerinde NIAID'in Çin'deki araştırmaları desteklediğini doğrulamış ancak bu çalışmaların küresel sağlık güvenliğine katkı sağladığını savunmuştu. Fauci, 2020'de Kongre'ye verdiği ifadede, WIV'e sağlanan fonların zoonotik (hayvandan insana bulaşan) virüslerin izlenmesine yönelik olduğunu ve doğrudan koronavirüs araştırmalarına gitmediğini söylemişti. NIAID sözcüsü, Gabbard'ın iddialarının "yanıltıcı" olduğunu belirterek, "Bahsi geçen hibeler, potansiyel salgınları önlemek amacıyla yapılan meşru bilimsel işbirliğinin parçasıdır" açıklamasını yaptı. Ancak Gabbard, Fauci'nin açıklamalarının yeterli olmadığını ve daha kapsamlı bir soruşturma yapılması gerektiğini vurguladı.
Pandeminin Kökeni Tartışmaları ve Siyasi Boyut
Kovid-19'un kaynağına dair tartışmalar, salgının başlangıcından bu yana ABD-Çin ilişkilerinde gerginlik yaratan bir konu oldu. Çin yönetimi, virüsün laboratuvardan sızdığı iddialarını reddederken, ABD'de bazı siyasetçiler ve istihbarat birimleri WIV üzerinde durdu. 2021'de ABD istihbaratı yayımladığı raporda, pandeminin kökeni konusunda kesin bir kanaat belirtmekten kaçınmıştı. Tulsi Gabbard'ın iddiaları, özellikle Cumhuriyetçi çevrelerde Fauci'ye yönelik eleştirileri yeniden gündeme getirdi. Bazı Cumhuriyetçi senatörler, Fauci'nin ifade vermek üzere Kongre'ye çağrılmasını talep etti. Öte yandan, bilim insanları Gabbard'ın iddialarının siyasi bir motivasyon taşıdığını ve bilimsel süreci gölgeleyebileceği uyarısında bulundu.
Değerlendirme
Tulsi Gabbard'ın istifasıyla kamuoyuna taşıdığı bu iddia, pandeminin başlangıcından bu yana süregelen soru işaretlerini tazelemiş oldu. Ancak somut kanıtların ortaya konulmaması ve iddiaların eski bir siyasetçi tarafından yapılması, konunun siyasi bir çekişme aracına dönüşme riskini barındırıyor. Bilimsel işbirliği ve fonlamanın şeffaflığı ayrı bir tartışma konusu olsa da, bu tür açıklamaların pandeminin dersleri üzerinde sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını zorlaştırabileceği unutulmamalıdır.
