Türkiye'de konut piyasasında alıcı davranışları değişiyor. Haziran ayı konut satış istatistiklerini değerlendiren sektör temsilcileri, tüketicilerin artık faiz indirimi beklentisiyle beklemek yerine, deprem yönetmeliğine uygun yeni projelere yöneldiğini belirtiyor. Bu eğilim, konut fiyatlarında yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Alıcılar kısa vadeli faiz yerine konutun değerine odaklanıyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Haziran ayında Türkiye genelinde konut satışları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,5 artışla 110 bin adede ulaştı. İpotekli satışlar ise toplamın yüzde 26'sını oluşturdu. Sektör temsilcileri, alıcıların mevcut faiz oranlarına rağmen, konutun uzun vadeli değer koruma potansiyeline güvendiklerini vurguluyor. İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Ali Aksoy, "Tüketici, faizlerin düşmesini beklemek yerine, deprem güvenliği ve artan maliyetler nedeniyle bugün almanın daha akıllıca olduğunu düşünüyor" dedi.
Deprem yönetmeliği ve yeni projelere talep
Özellikle 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında, deprem yönetmeliğine uygun yeni konutlara talep hızla arttı. Tüketiciler, eski binaların riskleri konusunda daha bilinçli hale geldi. Aksoy, "Alıcılar artık sadece fiyatına bakmıyor; binanın deprem yönetmeliğine uygun olup olmadığını sorguluyor. Bu da yeni projelerin fiyatlarını yukarı çekiyor" diye konuştu. Sektörde faaliyet gösteren emlak uzmanlarına göre, özellikle İstanbul, İzmir ve Ankara'da deprem yönetmeliğine uygun konut fiyatları, eski yapılara göre ortalama yüzde 30 daha pahalı.
Faiz indirimi beklentisi fiyatları tetikleyebilir
Öte yandan, Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde faiz indirimine gidebileceği yönündeki sinyaller, konut fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasını beraberinde getirebilir. Uzmanlara göre, faizlerin düşmesiyle birlikte krediye erişim kolaylaşacak ve talebin daha da artması fiyatları yukarı çekecek. Gayrimenkul değerleme uzmanı Dr. Mehmet Yılmaz, "Faiz indirimi, konut almak için bekleyen kesimi harekete geçirecek. Arzın sınırlı olduğu bir ortamda bu, fiyatların daha da yükselmesi anlamına geliyor" dedi.
Arz yetersizliği ve maliyet artışı
Konut arzı tarafında ise müteahhitler, inşaat maliyetlerindeki artış nedeniyle yeni projelere başlamakta zorlanıyor. İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (İMSAD) verilerine göre, inşaat maliyetleri son bir yılda yüzde 45 arttı. Bu durum, mevcut projelerin fiyatlarını yukarı çekerken, yeni arzın da sınırlı kalmasına neden oluyor. Sektör temsilcileri, hükümetin arzı artıracak teşvikler sunması gerektiğini belirtiyor.
Uzman görüşü: Uzun vadeli bakış açısı önemli
Konut piyasasındaki bu gelişmeler, tüketicilerin kararlarını alırken uzun vadeli faktörleri dikkate aldığını gösteriyor. Faiz oranları kısa vadede önemli olsa da, konutun deprem güvenliği ve konumu gibi unsurlar belirleyici hale geliyor. Ekonomistler, Merkez Bankası'nın faiz indirimi sonrası piyasada oluşabilecek talep dalgasının fiyatları kontrol edilemez şekilde yükseltebileceği konusunda uyarıyor. Bu bağlamda, alıcıların acele etmeden bilinçli seçim yapması, uzun vadede daha karlı çıkmalarını sağlayabilir.
