Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 2025 yılında yayımlanan 'Zaman Kullanım Araştırması' sonuçlarına göre, Türk halkı günlük ortalama 8 saat 49 dakika ile en çok zamanı uykuya ayırıyor. Araştırma, vatandaşların boş zaman aktivitelerinde de önemli değişimler olduğunu ortaya koydu. Spor, günlük sadece 12 dakika ile en az vakit ayrılan faaliyet olurken, gazete ve dergi okuma oranı son 10 yılda yüzde 39,4'ten yüzde 20,1'e geriledi.
Uyku, çalışma ve kişisel bakım ilk sıralarda
Araştırma kapsamında 15 yaş ve üzeri bireylerin zaman kullanımı detaylı olarak incelendi. Uykunun ardından en çok zaman ayrılan faaliyetler sırasıyla çalışma, kişisel bakım ve yemek yeme oldu. Ortalama bir birey günde 3 saat 45 dakikasını ücretli veya ücretsiz iş faaliyetlerine harcıyor. Kişisel bakıma ayrılan süre 2 saat 10 dakika, yemek yeme ise 1 saat 40 dakika olarak hesaplandı. Ev işleri ve aile bakımı ise günde ortalama 2 saat 28 dakika sürüyor.
Boş zaman aktivitelerinde televizyon hâlâ lider
TÜİK verilerine göre, boş zamanlarını değerlendirmede televizyon izlemek ilk sırada yer alıyor. Katılımcılar günde ortalama 2 saat 15 dakika televizyon izliyor. Bunu sosyal medya ve internet kullanımı takip ediyor. Gazete ve dergi okuma süresi ise günlük ortalama sadece 12 dakika olarak belirlendi. Aynı şekilde, spor faaliyetlerine ayrılan süre de değişmeyerek 12 dakikada kaldı. Kitap okuma süresi ise 2015'te günde 26 dakika iken 2025'te 22 dakikaya düştü.
Eğitim seviyesi ve cinsiyet farklılıkları
Araştırma, eğitim seviyesine göre zaman kullanımında belirgin farklılıklar olduğunu gösterdi. Üniversite mezunları, lise ve altı eğitim seviyesindekilere göre kitap okumaya iki kat daha fazla zaman ayırıyor. Cinsiyet bazında ise kadınlar ev işleri ve çocuk bakımına erkeklerden ortalama 3 saat daha fazla vakit harcıyor. Erkekler ise ücretli iş ve boş zaman aktivitelerinde daha fazla süre geçiriyor. Özellikle spor yapma oranı erkeklerde kadınların neredeyse iki katı.
Dijitalleşme ve medya alışkanlıkları
Gazete ve dergi okuma oranındaki düşüş, dijital medyanın yükselişiyle ilişkilendiriliyor. 2015 yılında yüzde 39,4 olan oran, 2025'te yüzde 20,1'e indi. Aynı dönemde internet kullanım süresi günlük 1 saat 12 dakikadan 2 saat 48 dakikaya çıktı. Sosyal medya platformlarına ayrılan süre ise 45 dakikadan 1 saat 50 dakikaya yükseldi. Bu değişim, basılı medyanın yerini dijital mecraların aldığını teyit ediyor.
Ekonomik ve toplumsal bağlam
Uzmanlar, zaman kullanımındaki bu değişimlerin çalışma saatleri, ekonomik koşullar ve teknolojik gelişmelerle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor. Özellikle uzun çalışma saatlerinin dinlenme ve spor gibi aktivitelere ayrılan süreyi kısıtladığı ifade ediliyor. Ayrıca, okuma alışkanlığındaki düşüşün eğitim politikaları ve erişilebilirlik sorunlarıyla da ilişkili olabileceği vurgulanıyor. Bu veriler, toplumun sağlık, kültür ve sosyal yaşam dinamiklerine ışık tutması açısından önem taşıyor.
TÜİK araştırması, Türkiye'nin zaman kullanımı trendlerini ortaya koyarak politika yapıcılara ve topluma önemli bir referans sunuyor. Özellikle spor ve okuma alışkanlığındaki azalma, halk sağlığı ve kültürel gelişim açısından dikkatle ele alınması gereken konular arasında. Bu verilerin, ilgili bakanlıkların ve sivil toplum kuruluşlarının stratejilerini şekillendirmesinde yol gösterici olması bekleniyor.
