Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin Tarım Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) ile mayıs ayına ait inşaat ve hizmet üretim endekslerini açıkladı. Verilere göre, tarım üretici fiyatları haziranda bir önceki aya göre yüzde 9,02 azalırken, inşaat üretimi mayısta yıllık bazda yüzde 0,8, hizmet üretimi ise yüzde 0,7 düşüş kaydetti.
Tarım-ÜFE'de aylık düşüşte bitkisel ürünler etkili
TÜİK verilerine göre, Tarım-ÜFE haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 9,02 geriledi. Yıllık bazda ise artış yüzde 30,62 olarak hesaplandı. Aylık düşüşte tek yıllık bitkisel ürünler ile meyve grubundaki gerileme belirleyici oldu. Tek yıllık bitkisel ürünlerde fiyatlar aylık yüzde 10,54, meyvelerde ise yüzde 15,42 azaldı. Çok yıllık bitkisel ürünlerde düşüş yüzde 6,90 olurken, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 1,12 artış gözlendi.
Alt sektörler bazında bakıldığında, tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde aylık yüzde 9,88, ormancılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde yüzde 0,21 düşüş görülürken, balıkçılık ürünleri fiyatları yüzde 0,58 arttı. Yıllık bazda ise en yüksek artış yüzde 34,91 ile tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde, en düşük artış yüzde 19,92 ile balıkçılık ürünlerinde kaydedildi.
İnşaat ve hizmet üretiminde yıllık gerileme
TÜİK'in mayıs ayına ilişkin inşaat üretim endeksi, bir önceki aya göre yüzde 0,4 artarken, yıllık bazda yüzde 0,8 azaldı. Bina inşaatı üretimi yıllık yüzde 2,9, bina dışı yapılar yüzde 1,5 gerilerken, özel inşaat faaliyetleri yüzde 1,5 arttı. Aylık bazda ise bina inşaatı yüzde 0,8 düşerken, bina dışı yapılar yüzde 5,8, özel inşaat faaliyetleri yüzde 0,5 yükseldi.
Hizmet üretim endeksi ise mayısta aylık yüzde 1,4, yıllık yüzde 0,7 geriledi. Sektörler bazında yıllık düşüşler: ulaştırma ve depolama yüzde 1,6, konaklama ve yiyecek hizmeti yüzde 2,0, bilgi ve iletişim yüzde 5,4, mesleki, idari ve destek hizmetler yüzde 0,5. Gayrimenkul hizmetleri yıllık yüzde 2,0 artarken, aylık bazda en fazla düşüş bilgi ve iletişimde yüzde 3,5, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 1,8 olarak gerçekleşti.
Veriler ne anlama geliyor?
Tarım fiyatlarındaki sert düşüş, özellikle meyve ve sebze arzındaki mevsimsel bolluktan kaynaklanıyor. Ancak yıllık enflasyon hala yüksek seyrediyor. İnşaat ve hizmet üretimindeki gerileme, ekonomideki yavaşlamanın bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Mayıs ayında sanayi üretiminin de yıllık bazda düştüğü hatırlanırsa, ekonominin genelinde bir dengelenme sinyali alınıyor. Önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadele ve talepteki zayıflama bu verilerde daha belirgin hale gelebilir.
