Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Nisan 2026 dönemine ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini açıkladı. Buna göre, tarımsal üretimde kullanılan girdi maliyetleri Nisan 2025'e göre yüzde 38,97 oranında yükseldi. Bir önceki aya kıyasla ise endekste yüzde 3,65 artış kaydedildi. Veriler, çiftçinin üretim maliyetlerindeki artış eğiliminin devam ettiğini gösteriyor.
Gübre ve enerji maliyetleri öne çıktı
Endeksin alt kalemlerine bakıldığında, yıllık bazda en yüksek artış yüzde 55,32 ile gübre ve toprak geliştiricilerde gerçekleşti. Sektör temsilcileri, küresel gübre fiyatlarındaki dalgalanmalar ve döviz kurundaki hareketliliğin bu artışta etkili olduğunu belirtiyor. Aylık bazda ise en fazla artış yüzde 6,89 ile enerji ve yağlayıcılarda görüldü. Bu kalemdeki yükselişte akaryakıt fiyatlarındaki güncellemelerin rol oynadığı değerlendiriliyor.
Diğer girdi kalemlerinde durum
TÜİK verilerine göre, diğer önemli girdi kalemlerinde yıllık değişimler şöyle: Tohum ve dikim materyalinde yüzde 28,14, bitki koruma ürünlerinde yüzde 31,45, yemde yüzde 35,22, veteriner harcamalarında yüzde 40,18, makine ve ekipman bakımında yüzde 22,89, bina ve yapı bakımında yüzde 29,47, diğer mal ve hizmetlerde yüzde 37,55. Endekste Nisan 2026 itibarıyla toplam 22 alt kalem bulunuyor.
Tarım sektörünün karşı karşıya olduğu zorluklar
Girdi maliyetlerindeki bu yükseliş, tarım sektöründe üretim planlamasını ve karlılığı doğrudan etkiliyor. Çiftçiler artan maliyetler karşısında girdi kullanımını azaltma veya daha ucuz alternatiflere yönelme eğilimi gösterebiliyor. Uzmanlar, bu durumun uzun vadede gıda arzı ve fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Tarımsal destekleme politikalarının güncellenmesi ve üreticinin girdi maliyetlerini dengeleyecek mekanizmaların devreye alınması sektör paydaşları tarafından sıkça dile getirilen talepler arasında yer alıyor.
Öte yandan, Tarım-GFE verileri, tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) ile birlikte değerlendirildiğinde çiftçinin alım gücü hakkında daha net bir tablo sunuyor. Nisan 2026'da aylık bazda en fazla artışın enerjide yaşanması, özellikle sulama ve makine kullanımında yoğun enerji tüketen üreticiler için ek bir yük anlamına geliyor. Bu durum, tarımda verimlilik artırıcı yatırımların ve yenilenebilir enerji kullanımının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
