Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin enflasyon verilerini resmi olarak duyurdu. Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri, temmuz ayında kiralara uygulanacak azami artış oranını da belirledi. Buna göre, temmuz dönemi için kira artış oranı yüzde 65.07 olarak hesaplandı. Söz konusu oran, son beş aylık ortalama enflasyon rakamları dikkate alınarak belirlendi ve kiracılar ile ev sahipleri arasındaki kira sözleşmelerinde esas alınacak.
Haziran enflasyon verileri ve kira artışına yansıması
TÜİK tarafından açıklanan haziran ayı enflasyon rakamlarına göre, Tüketici Fiyat Endeksi haziranda aylık bazda yüzde 1.64 artış gösterdi. Yıllık enflasyon ise yüzde 71.60 olarak kaydedildi. Kira artış oranı, mevcut yasal düzenleme uyarınca son 5 ayın (şubat-haziran) ortalama TÜFE rakamları üzerinden hesaplanıyor. Bu hesaplama sonucunda temmuz ayında uygulanacak tavan zam oranı yüzde 65.07 olarak belirlendi. Bu oran, konut ve iş yeri kiralarına yapılacak zamların üst sınırını oluşturuyor. Ev sahipleri bu oranın üzerinde zam talep edemezken, kiracılar da sözleşme yenileme döneminde bu oranı aşan bir artışla karşılaşmamalı.
Kira zam oranı hesaplama yöntemi
Kira artış oranı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca belirlenmektedir. Buna göre, kira bedeli sözleşme yenileme döneminde bir önceki yılın TÜFE ortalamasına göre artırılır. Ancak hükümet tarafından getirilen geçici düzenleme ile konut kiralarında zam sınırı, son 5 ayın ortalama enflasyonu olarak uygulanıyor. Bu düzenleme, 1 Temmuz 2024'e kadar uzatılmıştı. Temmuz ayı itibarıyla bu sınırlama devam etmektedir. Hesaplamada, TÜİK tarafından açıklanan şubat, mart, nisan, mayıs ve haziran aylarına ait TÜFE verilerinin ortalaması alınmaktadır. Bu ayların TÜFE oranları sırasıyla yüzde 4.53, 3.16, 3.18, 3.37 ve 1.64 olarak gerçekleşti. Ortalama yüzde 65.07'yi verdi.
Piyasalara ve tüketicilere yansımaları
Enflasyon verilerinin açıklanması, sadece kira artışlarını değil, piyasaların genel beklentilerini de etkiliyor. Merkez Bankası’nın para politikası duruşu açısından enflasyon verileri kritik önem taşıyor. Yıllık enflasyonun yüzde 71.60 olması, Merkez Bankası’nın sıkılaştırma adımlarını sürdürmesini gerektirebilir. Tüketici fiyatlarındaki artış, özellikle gıda, enerji ve hizmet kalemlerinde hissediliyor. Kira artış oranının yüksek seyretmesi, kiracı bütçelerini olumsuz etkilerken, ev sahipleri için de gelirlerinin enflasyon karşısında erimesini sınırlayan bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, kira artış oranının önümüzdeki aylarda da yüksek kalabileceğini, ancak enflasyonda beklenen düşüşle birlikte kira zamlarının da kademeli olarak azalabileceğini belirtiyor.
Kira artış oranının yüzde 65.07 olarak belirlenmesi, hem kiracılar hem de ev sahipleri için bağlayıcı nitelikte. Kiracılar, kira sözleşmelerini yenilerken bu oranı aşan zam taleplerine karşı haklarını arayabilir. Ev sahipleri ise kira gelirlerini enflasyon karşısında koruma imkanı buluyor. Konut piyasasında arz-talep dengesi ve enflasyon görünümü, kira artış oranlarının gelecekteki seyrini belirleyecek temel unsurlar olarak öne çıkıyor.
