Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı sanayi ürün istatistiklerini yayımladı. Verilere göre, Türkiye'de 2025 yılında toplam 1,2 milyon adet otomobil üretildi. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 7'lik artışa işaret ediyor. Girişimlerin üretimden satışları ise yıllık bazda yüzde 15 yükselerek 24 trilyon lirayı aştı. Satış değerinde en büyük payı yüzde 18 ile gıda sanayisi aldı.
Gıda Sanayisi Liderliğini Korudu
Gıda ürünleri imalatı, 2025 yılında 4,3 trilyon lira satış değeri ile ilk sırada yer aldı. Bunu 3,1 trilyon lira ile ana metal sanayisi, 2,8 trilyon lira ile motorlu kara taşıtı imalatı izledi. Tekstil ürünleri imalatı ise 1,2 trilyon lira satışla dikkat çekti.
Otomobil üretimindeki artış, iç talebin canlanması ve ihracat pazarlarındaki toparlanmaya bağlanıyor. TÜİK verilerine göre, 2025 yılında üretilen otomobillerin yüzde 64'ü ihraç edildi. Bu oran 2024'te yüzde 60 seviyesindeydi.
Sektörel Kırılımlar ve Bölgesel Dağılım
Sanayi ürünleri üretiminde en yüksek artış yüzde 12 ile bilgisayar ve elektronik ürünler imalatında gerçekleşti. Bunu yüzde 10 ile kimyasallar, yüzde 8 ile makine ve ekipman imalatı takip etti. Bölgesel bazda Marmara Bölgesi, toplam sanayi satışlarının yüzde 46'sını gerçekleştirerek ilk sırada yer aldı.
Otomotiv sanayisinde Marmara Bölgesi'nin payı yüzde 72 olarak kaydedildi. İstanbul, Kocaeli ve Bursa, otomobil üretiminde öne çıkan iller oldu. Ankara ve İzmir'de savunma ve havacılık sanayisindeki üretim artışı dikkat çekti.
Enflasyon ve Maliyet Baskısı
Sanayi ürünlerinde üretici fiyat endeksi (ÜFE) 2025 yılında yıllık yüzde 22,3 artış gösterdi. Bu durum, özellikle enerji yoğun sektörlerde maliyet baskısı yarattı. Gıda sanayisinde fiyat artışı yüzde 18 ile ortalamanın altında kalırken, motorlu kara taşıtlarında yüzde 25 artış oldu.
TÜİK yetkilileri, verilerin derlenmesinde sanayi sicil kayıtları ve vergi beyannamelerinin kullanıldığını, kapsamın 20 ve üzeri çalışanı olan girişimleri içerdiğini belirtti.
Değerlendirme
2025 sanayi verileri, Türkiye ekonomisinin üretim cephesinde toparlanma sinyalleri verse de enflasyon ve maliyet baskılarının devam ettiğini gösteriyor. Otomobil üretimindeki artış sevindirici olsa da, sektörün ihracat bağımlılığı ve döviz kuru hareketlerine karşı hassasiyeti sürüyor. Gıda sanayisinin liderliği, iç talebin yapısına dair ipuçları veriyor. Orta vadede sanayi üretiminin sürdürülebilirliği için teknolojik dönüşüm ve katma değerli üretime geçiş kritik önemde.
