İstanbul'da sahnelediği bir gösteride Kanuni Sultan Süleyman hakkında sarf ettiği sözlerle gündeme gelen komedyen Tuba Ulu, 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' suçundan yargılandığı davada 5 ay hapis cezasına çarptırıldı. İstanbul Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın karar duruşmasında mahkeme heyeti, sanığın sözlerinin suç unsuru taşıdığına hükmederek hapis cezası verdi. Ceza, adli para cezasına çevrilmedi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığı belirtildi. Kararla birlikte komedyenin temyiz yolu açık kalırken, olay ifade özgürlüğü tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Olayın geçmişi ve dava süreci
Tuba Ulu, 2023 yılında sahnelediği stand-up gösterisinde Kanuni Sultan Süleyman'a yönelik 'Zalim, katil, cellat' gibi ifadeler kullanmıştı. Bu sözler sosyal medyada büyük tepki çekmiş ve bazı izleyicilerin şikayeti üzerine savcılık soruşturma başlatmıştı. İddianamede, sanığın 'halkın bir kesimini sosyal sınıf farklılığına dayanarak alenen aşağılama' ve 'halkı kin ve düşmanlığa tahrik' suçlarından cezalandırılması talep edildi. Duruşmalarda savunma yapan Ulu, sözlerinin sanatsal ifade kapsamında olduğunu ve tarihi bir figürü eleştirmenin suç teşkil etmediğini savundu. Mahkeme ise sanığın ifadelerinin 'nefret söylemi' boyutuna ulaştığına ve toplumsal barışı bozma potansiyeli taşıdığına hükmetti.
Ceza ve hukuki değerlendirme
Mahkeme heyeti, Tuba Ulu'ya Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesi kapsamında 5 ay hapis cezası verdi. Ceza miktarının alt sınırdan belirlendiği, sanığın adli sicil kaydının temiz olması ve duruşmalardaki tutumunun dikkate alındığı belirtildi. Ancak cezanın ertelenmemesi veya adli para cezasına çevrilmemesi nedeniyle karar, ifade özgürlüğü dernekleri tarafından eleştirildi. Avukatı kararın temyiz edileceğini duyururken, Ulu'nun kamuoyunda oluşan tepkiler nedeniyle gösterilerine ara verdiği öğrenildi.
Bu dava, Türkiye'de sanatçıların ifade özgürlüğü sınırlarını bir kez daha gündeme getirdi. Özellikle sosyal medyada kullanıcılar ikiye bölünürken, bir kesim mahkeme kararını desteklerken, diğer kesim tarihsel eleştirinin suç sayılmasını eleştirdi. Hukukçular, kararın Yargıtay tarafından onanması halinde emsal teşkil edebileceğine dikkat çekiyor.
