Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Fransa ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında imzalanan kuvvetlerin statüsü anlaşmasına ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) Kıbrıs Türklerinin güvenliğini tehdit eden her türlü hasmane tutuma karşı en sert cevabı verme güç ve kararlılığında olduğu vurgulanırken, KKTC’nin hak ve menfaatlerini koruma konusundaki kararlılığın süreceği belirtildi.
Fransa-GKRY anlaşmasına tepki
Fransa ile GKRY arasında 1 Mart 2024 tarihinde imzalanan Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA), adadaki askeri iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Anlaşma kapsamında Fransız askeri personelinin GKRY’de konuşlanması ve ortak tatbikatlar yapılması öngörülüyor. MSB, bu adımın Kıbrıs’taki dengeleri bozabileceğini ve Türkiye’nin garantörlük rolüne aykırı olduğunu ifade etti. Bakanlık açıklamasında, ‘Kıbrıs Türklerinin güvenliği bizim için kırmızı çizgidir. Bu tür girişimler bölgede istikrarsızlığı artırmaktan başka işe yaramaz’ denildi.
KKTC’ye destek vurgusu
MSB, Türkiye’nin KKTC’nin varlığını ve egemenliğini tanıyan tek ülke olduğunu hatırlatarak, Kıbrıs Türklerinin güvenliğini sağlamak için TSK’nın adadaki varlığını sürdüreceğini kaydetti. Geçmişte olduğu gibi bugün de KKTC’nin yanında olduklarını vurgulayan Bakanlık, ‘Kıbrıs Türkü kardeşlerimizin huzur ve güven içinde yaşaması için her türlü tedbir alınmaktadır. Fransa’nın bu hamlesi bölgede yeni bir gerilim yaratma potansiyeli taşımaktadır’ şeklinde bir değerlendirme yaptı.
Tarihsel bağlam ve bölgesel yansımalar
Fransa’nın Doğu Akdeniz’deki askeri varlığını artırma çabaları, Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanı anlaşmazlıkları ve Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğü göz önüne alındığında, bu anlaşma daha geniş bir jeopolitik mücadelenin parçası olarak görülüyor. Ankara, Fransa’nın Libya ve Doğu Akdeniz’deki politikalarını eleştirirken, Paris’in Ada’da ‘fiili bir üs’ edinmeye çalıştığı yorumları yapılıyor. Uzmanlar, anlaşmanın Kıbrıs’ta tansiyonu yükseltebileceği ve Türkiye’nin Ada’daki askeri varlığını daha da güçlendirebileceği görüşünde.
Son dönemde Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de sondaj faaliyetleri ve KKTC ile entegrasyon çabaları, AB ve ABD tarafından eleştirilirken, Fransa’nın GKRY’yi askeri olarak desteklemesi, Ankara’nın tepkisini çekmişti. MSB’nin son açıklaması, Türkiye’nin bu konudaki net duruşunu bir kez daha ortaya koyuyor. Özellikle Kıbrıs Türklerinin güvenliğini tehdit eden her adıma karşı caydırıcı bir dil kullanılması, Türk kamuoyunda da destek buluyor.
Bağımsız değerlendirmeler, Fransa’nın bu girişiminin AB’nin Kıbrıs konusundaki tutumunu yansıttığını, ancak Türkiye’nin garantörlük hakkı ve KKTC’nin varlığı karşısında fiilen bir değişiklik yaratmasının zor olduğunu belirtiyor. Türk yetkililer, diplomasi kanallarını açık tutarken, sahadaki askeri hazırlıkların da sürdüğü ifade ediliyor. Kıbrıs’ta yeniden başlaması beklenen çözüm müzakereleri öncesinde bu tür hamlelerin taraflar arasındaki güveni daha da zedeleyebileceği endişeleri mevcut.
