ABD Temsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik askeri yetkilerini sınırlandıran iki önemli tasarıyı kabul etti. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Meclis'te, bazı Cumhuriyetçi vekillerin Demokratlarla birlikte oy kullanması dikkat çekti. Tasarılar, Trump'ın İran'a karşı saldırı emri vermesini engellemeyi ve Kongre'nin savaş ilan etme yetkisini güçlendirmeyi hedefliyor.
Cumhuriyetçilerin Desteğiyle Tarihi Oylama
Meclis'te yapılan oylamada, iki tasarı da 220'ye karşı 210 oyla kabul edildi. Cumhuriyetçi Parti'den 8 vekil, partilerinin aksine Demokratlarla birlikte oy kullandı. Bu durum, Trump'ın dış politikasına yönelik parti içi muhalefetin büyüdüğünü gösteriyor. Tasarılardan biri, Trump'ın İran'a karşı askeri güç kullanmasını yasaklarken, diğeri 2001 yılında kabul edilen Askeri Güç Kullanım Yetkisi'ni (AUMF) iptal etmeyi öngörüyor.
Stratejik Arka Plan
Trump yönetimi, son haftalarda İran'la tansiyonu artırmış, İran Devrim Muhafızları'nın komutanı Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle iki ülke savaşın eşiğine gelmişti. Ancak Kongre, başkanın savaş ilan etmeden askeri operasyon başlatma yetkisini uzun süredir tartışıyordu. Demokratlar, Trump'ın İran politikasının bölgesel istikrarsızlığı artırdığını ve ABD'nin ulusal güvenliğini tehdit ettiğini savunuyor. Cumhuriyetçi vekillerden bazıları ise, başkanın yetkilerinin sınırlandırılmasının anayasal bir gereklilik olduğunu ifade etti.
Oylama sonrası Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, tasarıların veto edileceği belirtildi. Trump, daha önce veto tehdidinde bulunmuş ve Kongre'ye "oyunuzla ABD'yi zayıflatıyorsunuz" demişti. Ancak Meclis'teki çoğunluk, veto için gerekli üçte iki çoğunluğa yakın; Cumhuriyetçilerin desteğiyle veto aşılabilir. Senato'da da benzer bir tasarı bekleniyor, ancak oradaki oylamanın daha çekişmeli geçmesi bekleniyor.
Bu gelişme, ABD dış politikasında Kongre'nin rolünün yeniden tanımlanması açısından kritik. Savaş yetkisinin kongrede toplanması, ABD Anayasası'nın temel ilkelerinden biri. Ancak son on yıllarda başkanlar, bu yetkiyi aşındırarak tek taraflı askeri operasyonlar düzenledi. Meclis'teki bu oylama, yasama organının anayasal gücünü yeniden kazanma çabası olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, bu hamlenin Trump'ın ikinci dönemindeki dış politika manevralarını sınırlayabileceğini belirtiyor. Seçim yılında olan ABD'de, dış politika tartışmaları iç politikayı da derinden etkiliyor. Demokratlar, Trump'ı "savaş çığırtkanlığı" ile suçlarken, Cumhuriyetçiler parti içinde bölünmüş durumda. Bu oylama, ABD'nin İran politikasında bir dönüm noktası olabilir.
