ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 60 ülkeye yönelik yeni ek gümrük vergilerini resmen duyurdu. Türkiye'nin de listede yer aldığı ülkelerden yüzde 10 ila 12.5 arasında değişen oranlarda ek vergi alınacak. Karar, hem ABD içinde hem de uluslararası kamuoyunda sert tartışmalara yol açtı. Özellikle Çin, Avustralya ve Hindistan'ın da aralarında olduğu ülkeler, bu adımı korumacılık olarak nitelendiriyor. Beyaz Saray ise "Amerikan işçisini ve sanayisini koruma" gerekçesine dayanıyor.
Vergi listesinde hangi ülkeler var?
Yeni gümrük tarifeleri, 60 ülkeyi kapsıyor. Uygulanacak oranlar, ülkelere göre farklılık gösteriyor. Türkiye, yüzde 10'luk dilimde yer alırken, bazı ülkelere yüzde 12.5'a varan oranlar uygulanacak. Listenin büyük kısmını Asya-Pasifik ülkeleri oluşturuyor. Çin'den ithal edilen ürünlere yüzde 12.5, Avustralya ve Hindistan'a ise yüzde 10 vergi getirildi. Avrupa Birliği ülkeleri de bu listede yer alıyor; Almanya, Fransa ve İtalya yüzde 10.5 oranından etkilenecek. ABD Ticaret Bakanlığı, vergilerin özellikle çelik, alüminyum, otomotiv ve elektronik gibi sektörleri hedef aldığını açıkladı.
Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
Türkiye, ABD'ye ihracatında bu ek vergilerden doğrudan etkilenecek. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre, geçen yıl ABD'ye yapılan ihracat 12 milyar doları aştı. Otomotiv, tekstil ve beyaz eşya başta olmak üzere birçok sektör, yüzde 10'luk vergi artışıyla rekabet gücünü kaybetme riskiyle karşı karşıya. Türk yetkililer konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmazken, Dışişleri Bakanlığı'nın girişimlerde bulunduğu öğrenildi. Uzmanlar, Türkiye'nin ABD ile yeni bir ticaret anlaşması müzakeresi yürütmesi gerektiğini vurguluyor. Mevcut durumda Türk ihracatçılar, Çin ve Meksika gibi rakiplerine kıyasla daha dezavantajlı konumda.
Uluslararası tepkiler büyüyor
ABD'nin bu hamlesi küresel ticaret savaşlarını yeniden alevlendirdi. Çin, "sert ve kararlı" yanıt vereceğini duyururken, Avustralya Başbakanı "Bu karar tüm taraflara zarar verir" dedi. Avrupa Birliği ise konuyu Dünya Ticaret Örgütü'ne taşıyacağını açıkladı. Analistler, Trump'ın seçim öncesi korumacı söylemlerini hayata geçirdiğini belirtiyor. Washington'da Kongre'deki Demokratlar, vergilerin enflasyonu artıracağı ve tüketiciye yansıyacağı gerekçesiyle karara karşı çıkarken, Cumhuriyetçiler destek veriyor. Beyaz Saray'ın bu adımının, küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendirmesi bekleniyor. Önümüzdeki haftalarda misillemelerin başlaması halinde, uluslararası ticarette yeni bir gerilim dalgası kaçınılmaz görünüyor.
ABD'nin bu hamlesi, küresel ticarette korumacı eğilimlerin yükseldiği bir döneme denk geliyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, bu tür tek taraflı kararlardan en fazla etkilenen kesim oluyor. Türkiye gibi ihracat bağımlılığı yüksek ülkelerin, bu süreçte alternatif pazarlar bulması ve ticaret anlaşmalarını çeşitlendirmesi kritik öneme sahip. Aksi halde sadece ABD pazarında değil, diğer ülkelerde de benzer misillemelerle karşılaşmak mümkün. Uzun vadede bu tür politikaların, küresel refahı artırmak yerine herkesi kaybettirmesi olası.
