İsrail, ABD Başkanı Donald Trump'ın Başbakan Benjamin Netanyahu'ya yeni saldırılardan kaçınması yönündeki uyarısına rağmen, İran'ın güneybatısındaki Mahşehr Petrokimya Kompleksi'ne hava saldırısı düzenledi. Saldırı, Trump'ın Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinin hemen ardından geldi. İran ise balistik füzelerle karşılık vererek gerginliği tırmandırdı. Gelişmeler, küresel petrol piyasalarında fiyatları yukarı çekerken Washington-Tahran arasındaki dolaylı görüşmeleri de tehlikeye attı.
Saldırı ve ilk tepkiler
İsrail savaş uçakları, yerel saatle gece yarısına doğru Huzistan eyaletindeki Mahşehr Petrokimya Kompleksi'ni vurdu. Tesis, İran'ın en büyük petrokimya üretim merkezlerinden biri olarak biliniyor. Patlamalar bölgeden kilometrelerce uzaktan duyulurken, İran devlet televizyonu saldırıyı doğruladı. İsrail ordusu konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, güvenlik kaynakları operasyonun İran'ın nükleer programına yönelik bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı saldırıyı kınayarak "şiddetli bir yanıt" sözü verdi. Ardından İran Devrim Muhafızları, İsrail hedeflerine yönelik balistik füze saldırıları başlattıklarını duyurdu. Füze saldırılarında İsrail'in kuzey bölgeleri hedef alınırken, Demir Kubbe savunma sistemi devreye girdi. İlk belirlemelere göre can kaybı yaşanmadığı ancak bazı tarım alanlarında yangın çıktığı bildirildi.
ABD'nin mesajı ve Netanyahu'nun tutumu
ABD Başkanı Donald Trump, saldırıdan saatler önce Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde "gerilimin daha da tırmanmaması" için İsrail'e uyarıda bulunmuştu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Trump'ın "sınırlı bir misillemenin anlaşılabilir olduğunu ancak geniş çaplı bir saldırının bölgesel savaşı tetikleyeceğini" söylediği aktarıldı. Ancak Netanyahu'nun uyarıyı dikkate almadığı görüldü. İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamada, "İran'ın nükleer tehdidi ve bölgedeki vekil güçleriyle mücadele, İsrail'in egemenlik hakkıdır" denildi. Uzmanlar, İsrail'in bu adımıyla hem Tahran'a hem de Washington'a mesaj verdiğini, Trump'ın İran'la nükleer müzakerelere dönme niyetine karşı çıktığını yorumluyor.
Petrol piyasaları ve küresel yansımalar
Saldırı haberinin ardından Brent petrolün varil fiyatı 85 doların üzerine çıkarak son üç ayın en yüksek seviyesini gördü. Analistler, İran'ın Körfez'deki petrol yollarını tehdit etme potansiyeline dikkat çekiyor. İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, "Bu saldırı cevapsız kalmayacak" diyerek Hürmüz Boğazı'nı kapatma seçeneğini masada tuttuklarını ima etti. Bu durum, küresel enerji arzında ciddi bir kesinti riskini beraberinde getiriyor. Öte yandan Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği taraflara itidal çağrısı yaparken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri endişelerini dile getirdi. Rusya ise saldırıyı kınayarak İran'a destek mesajı verdi.
Bu son gelişme, Orta Doğu'daki kırılgan dengeleri bir kez daha altüst etti. Tarafların karşılıklı saldırıları sürdürme niyeti, bölgesel bir savaşın eşiğinde olunduğunu gösteriyor. Diplomatik çözümün zorlaştığı bu ortamda, özellikle enerji piyasaları ve küresel güvenlik açısından kritik bir dönemece girildiği değerlendiriliyor.
