ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü NATO zirvesi kapsamında Türkiye'ye resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Ayağının tozuyla Türkiye'ye önemli bir müjde veren Trump, CAATS (Combined Air and Air Defense Training and Support) programı kapsamında işbirliği yapılacağını duyurdu. Bu gelişme, iki ülke arasında son dönemde gergin seyreden ilişkilerde yeni bir sayfa açabilecek potansiyel taşıyor. Ancak uzmanlar, ABD’nin daha önceki vaatlerinde tutarsız davranışları nedeniyle Trump’a duyulan güvenin sorgulanması gerektiğini belirtiyor.
CAATS Programı ve Stratejik Önemi
CAATS, hava kuvvetleri ve hava savunma alanında eğitim ve destek sağlayan bir NATO programıdır. Program, müttefik ülkelerin hava sahalarının korunması, ortak tatbikatlar ve tehdit paylaşımını kapsamaktadır. Trump’ın bu program kapsamında Türkiye’ye somut adımlar atılacağını açıklaması, özellikle F-35 krizi ve S-400 gerilimi sonrası ilişkilerde bir yumuşama işareti olarak yorumlandı. Ancak ABD’nin daha önce Suriye’de PYD/YPG’ye verdiği destek, FETÖ iadesindeki isteksizlik ve yaptırım tehditleri, Türk kamuoyunda Washington’a karşı derin bir güvensizlik yaratmış durumda.
Trump’ın Vaadi mi, Siyasi Bir Hamle mi?
NATO zirvesi öncesinde gelen bu açıklamanın, ABD’nin Avrupa’daki müttefiklerine karşı elini güçlendirme amacı taşıdığı da dillendiriliyor. Trump, seçim yılına girerken hem NATO içinde dayanışmayı göstermek hem de Türkiye’yi Batı ittifakına bağlı tutmak istiyor. Öte yandan, CAATS vaadinin ne kadarının gerçekleştirileceği, ABD Kongresi’nin onayı ve Pentagon’un öncelikleri ile doğrudan bağlantılı. Daha önce ABD’nin vaatlerini yerine getirmediği örnekler (Münbiç yol haritası, F-35 tazminatı) akıllardayken, bu kez söylemlerin eyleme dönüşüp dönüşmeyeceği belirsizliğini koruyor.
Türkiye’nin Beklentileri ve Güven Sorunu
Türkiye, CAATS programına dahil olmanın yanı sıra F-35 projesine yeniden katılım, S-400 krizinin çözümü ve terörle mücadelede ABD’nin somut adımlar atmasını bekliyor. Ancak Trump yönetiminin daha önce bu konularda attığı adımlar sınırlı kalmıştı. Uluslararası ilişkiler uzmanları, iki ülke arasındaki güven krizinin aşılması için sadece CAATS gibi taktiksel adımların yeterli olmadığını, stratejik bir vizyon ve karşılıklı saygıya dayalı bir diyalog gerektiğini vurguluyor. Trump’ın samimiyeti, NATO zirvesi sonunda yapılacak ortak açıklama ve takip eden süreçte atılacak adımlarla test edilecek.
Türkiye-ABD ilişkileri, tarihsel olarak inişli çıkışlı bir seyir izlese de Trump’ın bu ziyareti, iki ülkenin ortak çıkarlarının hâlâ mümkün olduğunu göstermesi açısından önemli. Ancak güven, somut ve tutarlı eylemlerle inşa edilir. CAATS vaadi, bu inşanın ilk tuğlası olabilir mi, yoksa başka bir hayal kırıklığı mı yaratacak? Önümüzdeki günler, bu sorunun yanıtını netleştirecek.
