ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'yi F-35 savaş uçağı programına geri döndürme kararı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'da paniğe yol açtı. Netanyahu, Fox News, CNN ve Newsmax'e verdiği röportajlarda Türkiye'nin F-35 programına dönüşünün bölgesel dengeleri altüst edeceğini ve İsrail'in güvenliğini tehdit edeceğini öne sürdü. Özellikle Newsmax'te yayınlanan röportajında Netanyahu'nun 'Bizi yok edecekler' ifadesini kullandığı belirtiliyor.
Netanyahu'nun Tepkisi ve Kaygıları
Netanyahu, Trump'ın Türkiye'yi F-35 programına dahil etme kararını 'büyük bir stratejik hata' olarak nitelendirdi. Röportajlarında Türkiye'nin bu teknolojiye sahip olmasının Ortadoğu'da güç dengesini İsrail aleyhine değiştireceğini savundu. Netanyahu, 'Türkiye, NATO müttefiki olmasına rağmen son yıllarda İsrail karşıtı bir tutum sergiliyor. F-35'lerle donanmış bir Türkiye, bölgede istikrarsızlığı artırır ve İsrail'in hava üstünlüğünü tehdit eder' dedi. İsrail Başbakanı, ABD yönetimine bu kararı yeniden gözden geçirme çağrısında bulundu.
Türkiye'nin F-35 Programından Çıkarılması ve Geri Dönüş Süreci
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle 2019 yılında F-35 programından çıkarılmıştı. ABD, Türkiye'nin bu sistemi kullanmasının F-35'lerin güvenliğini tehlikeye atacağını öne sürmüştü. Ancak Trump yönetimi, son dönemde Türkiye ile ilişkileri düzeltme çabaları kapsamında Ankara'yı programa geri döndürme sinyali verdi. Bu karar, İsrail başta olmak üzere bölgedeki bazı ülkeleri rahatsız etti.
Trump'ın Stratejik Hamlesi
Donald Trump, seçim kampanyası sırasında Türkiye ile iyi ilişkiler kuracağını vaat etmişti. Başkanlık koltuğuna oturmasının ardından bu vaadini yerine getirmeye başlayan Trump, Türkiye'nin F-35 programına dönüşünü onayladı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, 'Türkiye, NATO'nun önemli bir müttefikidir ve savunma işbirliğimizi güçlendirmekten memnuniyet duyuyoruz' ifadelerine yer verildi. Bu hamlenin, ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığını azaltma planlarıyla da uyumlu olduğu belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Karar, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi tarafından da eleştirildi. Yunanistan, Türkiye'nin F-35'lere sahip olmasının Ege ve Doğu Akdeniz'deki güç dengesini bozacağını iddia etti. Rusya ise Türkiye'nin programa geri dönmesinin, NATO ile ilişkilerini güçlendireceğini ve bu durumun Moskova ile Ankara arasında gerginliğe neden olabileceğini belirtti. Avrupa Birliği'nden yapılan açıklamada ise tüm taraflara itidal çağrısı yapıldı.
Netanyahu'nun Diplomatik Arayışları
Netanyahu, Newsmax röportajının ardından ABD'li yetkililerle temaslarını sıklaştırdı. İsrail Başbakanı, Washington'a özel bir temsilci göndererek bu kararın İsrail için ne kadar kritik olduğunu anlatmaya çalışıyor. İsrail savunma yetkilileri, Türkiye'nin F-35'lere sahip olması halinde İsrail hava kuvvetlerinin bölgedeki üstünlüğünü kaybedeceğini ve bu durumun ulusal güvenliklerine doğrudan tehdit oluşturacağını dile getiriyor.
Değerlendirme: Yeni Bir Güç Dengesi mi?
Trump'ın bu kararı, ABD'nin Ortadoğu politikasında köklü bir değişimi işaret ediyor. Türkiye'nin F-35 programına dönüşü, sadece askeri bir anlaşma değil, aynı zamanda stratejik bir tercih. Ancak Netanyahu'nun 'bizi yok edecekler' söylemi, İsrail'in bölgedeki tecrit politikasının da bir yansıması. Türkiye'nin bu teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanacağına dair uluslararası garantiler vermesi, gerginliğin azalmasına katkı sağlayabilir. Öte yandan, bu gelişme NATO içindeki uyumu da test edecek gibi görünüyor.
