ABD Başkanı Donald Trump, petrol yüklü gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerinin yeniden başladığını açıkladı. Beyaz Saray'da basın mensuplarına konuşan Trump, İran ile varılan gayriresmî anlaşma çerçevesinde tanker trafiğinin normale döndüğünü belirtti. Bu gelişme, küresel petrol piyasalarında rahatlamaya yol açarken, ham petrol fiyatları yüzde 3'ün üzerinde değer kaybetti.
Stratejik boğazda yeni dönem
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı, son haftalarda ABD-İran gerilimi nedeniyle uluslararası deniz ticaretinin en kırılgan noktalarından biri haline gelmişti. İran Devrim Muhafızları'nın geçişleri denetim altına alma girişimleri, bölgede seyir güvenliğini tehdit etmişti. Trump'ın açıklaması, bu tehdidin en azından şimdilik ortadan kalktığına işaret ediyor. Uzmanlar, geçişlerin başlamasında Körfez ülkelerinin arabuluculuğunun etkili olduğunu vurguluyor.
Petrol piyasalarına yansımalar
Trump'ın açıklamasının ardından Brent petrolün varil fiyatı 72 doların altına geriledi. Analistler, arz güvenliğine ilişkin endişelerin azalmasının fiyatları baskıladığını ifade ediyor. Ancak uzun vadede Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekiliyor. Öte yandan, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları halen yürürlükte olduğu için, boğazdan geçen petrolün büyük kısmının Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan gibi ülkelere ait olduğu belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Hint Okyanusu'na bağlayan yaklaşık 33 kilometre genişliğindeki su yoludur. İran, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında yer alan boğaz, küresel enerji güvenliği açısından stratejik öneme sahiptir. Geçmişte de benzer krizler yaşanmış, 1980'lerdeki 'Tanker Savaşı' sırasında boğazdaki gemi trafiği ciddi şekilde aksamıştı.
Bu gelişme, bölgede tansiyonun düştüğüne dair bir işaret olarak değerlendirilse de, ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin seyri ve İsrail'in bölgedeki askeri varlığı gibi faktörler, gelecek dönemde yeniden gerilim yaşanma ihtimalini canlı tutuyor. Petrol piyasaları ise kısa vadede rahatlasa da, yatırımcıların Orta Doğu'daki herhangi bir kıvılcıma karşı tetikte olması bekleniyor.
