ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programına ilişkin yürütülen müzakerelerle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Trump, Katar'da gerçekleşen son temasların "çok iyi geçtiğini" belirterek, nükleer silahların sınırlandırılmasının en önemli konu olduğunu vurguladı. İki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerin olumlu bir ivme kazandığını ifade eden Trump, anlaşma umutlarının arttığını söyledi.
Müzakerelerin detayları
Katar'ın başkenti Doha'da gerçekleştirilen görüşmelere İran ve ABD heyetleri katıldı. Taraflar, nükleer programın sınırlandırılması ve yaptırımların hafifletilmesi konularında görüş alışverişinde bulundu. Trump, "İran'la müzakereler iyi ilerliyor. Katar'daki son tur çok verimliydi" dedi. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada da müzakerelerin yapıcı bir atmosferde geçtiği ve önümüzdeki günlerde yeni bir turun planlandığı duyuruldu.
Trump'ın nükleer vurgusu
Trump, nükleer silahların yayılmasının önlenmesinin küresel güvenlik için kritik olduğunu belirtti. "Nükleer silahlar, dünyanın karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biridir. Bu müzakerelerin başarıyla sonuçlanması herkesin yararına olacaktır" ifadelerini kullandı. ABD yönetimi, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması ve uluslararası denetimlere izin vermesi halinde yaptırımların kademeli olarak kaldırılabileceğini sinyallerini verdi.
İran'ın tutumu
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, müzakerelerin olumlu geçtiğini ancak henüz somut bir anlaşmaya varılmadığını açıkladı. İran, nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu ve zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceğini vurguluyor. Tahran yönetimi, ABD'nin 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından yaptırımların artmasıyla ekonomik zorluklar yaşıyor.
Uluslararası tepkiler
Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, müzakerelerin devam etmesinden memnuniyet duyduklarını açıkladı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "Diplomatik çözüm tek yoldur. Tarafları yapıcı diyaloğu sürdürmeye çağırıyorum" dedi.
Bağımsız değerlendirme
Trump döneminde nükleer anlaşmadan çekilen ABD'nin tekrar müzakere masasına dönmesi, Orta Doğu'da ciddi bir dengenin değişebileceğine işaret ediyor. Her ne kadar taraflar olumlu mesajlar verse de, İran'ın talepleri ile ABD'nin kırmızı çizgileri arasında ciddi farklar bulunuyor. Ekim 2023'teki son turda herhangi bir mutabakat sağlanamaması, sürecin karmaşıklığını gösteriyor. Bu nedenle, iyimserlik temkinli olmalı; zira nükleer müzakereler tarihi boyunca pek çok kez ters köşe yaşanmıştır.
