ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından New Mexico eyaletinin adını "New America" (Yeni Amerika) olarak değiştiren bir harita paylaştı. Beyaz Saray'ın da desteklediği paylaşım, eyalet yönetiminden sert tepki aldı. Trump'ın eyalet isimlerini tek taraflı değiştirme anayasal yetkisinin bulunmadığı belirtiliyor.
New Mexico'dan Sert Tepki
New Mexico Valisi Michelle Lujan Grisham, paylaşımın ardından yaptığı açıklamada, "New Mexico, 1912'den beri bu isimle Amerika Birleşik Devletleri'nin bir eyaletidir. Başkanın eyalet isimlerini değiştirme yetkisi yoktur. Bu, federal yasaların açık bir ihlalidir" dedi. Eyalet yönetimi, konuyu yargıya taşıyacaklarını duyurdu.
New Mexico'nun Kongre üyeleri de paylaşımı kınadı. Senatör Martin Heinrich, "Bu, eyaletimizin kimliğine ve tarihine yapılmış bir saygısızlıktır. New Mexico, Meksika'dan bağımsızlığını kazandıktan sonra 1848'de ABD topraklarına katıldı ve 1912'de eyalet oldu. İsmi değiştirmek ne Başkanın ne de Beyaz Saray'ın yetkisindedir" ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray'dan Destek
Beyaz Saray Sözcüsü, paylaşımı savunarak, "Başkan Trump, Amerikan halkının gündemini belirleyen konulara dikkat çekmek istedi. New Mexico'nun ismi uzun süredir tartışılıyor ve Başkan bu tartışmayı ateşlemekten çekinmiyor" dedi. Sözcü, haritanın resmi bir belge olmadığını, sadece bir sosyal medya paylaşımı olduğunu vurguladı.
Trump ise paylaşımın ardından yaptığı açıklamada, "New Mexico'yu New America yapacağız. Herkes bunu istiyor. Eyaletin ismi değişecek ve çok daha güzel olacak" dedi. Ancak anayasa hukukçuları, Başkan'ın böyle bir yetkisinin olmadığını belirtiyor.
Anayasal Yetki Tartışması
ABD Anayasası'nın 4. Maddesi'ne göre, yeni eyaletlerin oluşturulması veya mevcut eyaletlerin isimlerinin değiştirilmesi Kongre'nin onayına bağlıdır. Başkan'ın tek taraflı olarak eyalet ismi değiştirme yetkisi bulunmuyor. Harvard Üniversitesi Anayasa Hukuku Profesörü Laurence Tribe, "Başkan'ın böyle bir yetkisi yok. Bu, açık bir anayasal ihlaldir. New Mexico'nun ismi ancak Kongre kararıyla değiştirilebilir" dedi.
New Mexico, 1912'de ABD'nin 47. eyaleti olarak kabul edildi. İsmi, Meksika'dan alınan toprakları ifade etmek için kullanılıyordu. Eyaletin nüfusu yaklaşık 2,1 milyon ve başkenti Santa Fe. Eyalet, son yıllarda Demokrat Parti'nin kalesi olarak biliniyor.
Sosyal Medyada Gündem Oldu
Trump'ın paylaşımı, sosyal medyada geniş yankı buldu. Bazı kullanıcılar paylaşımı desteklerken, bazıları ise "Bu bir şaka mı?" yorumunda bulundu. New Mexico sakinleri, "Biz New Mexico'luyuz, New America'lı değil" diyerek tepkilerini dile getirdi.
Öte yandan, Beyaz Saray'ın paylaşımı desteklemesi, eyalet yönetiminin tepkisini daha da artırdı. New Mexico Başsavcısı, konuyu federal mahkemeye taşıyacaklarını açıkladı. Başsavcı, "Başkan'ın anayasal yetkisini aşması durumunda hukuki yollara başvuracağız" dedi.
Trump'ın Eyalet İsimleriyle İlgili Geçmişi
Trump, daha önce de eyalet isimleriyle ilgili tartışmalara neden olmuştu. 2020'de, "New York'u New Florida yapalım" demiş, ancak bu öneri ciddiye alınmamıştı. Ayrıca, 2024 seçim kampanyasında "California'yı ikiye böleceğiz" vaadinde bulunmuştu. Ancak bu tür öneriler, Kongre'nin onayı olmadan hayata geçirilemiyor.
New Mexico, ABD'nin en eski yerleşim yerlerinden biri. 1610'da kurulan Santa Fe, ABD'nin en eski başkenti. Eyalet, İspanyol ve Meksika kültürünün etkisi altında. New Mexico'nun ismi, 1821'de Meksika bağımsızlığını kazandıktan sonra "Nuevo México" olarak kullanılmaya başlandı. 1848'de Guadalupe Hidalgo Antlaşması ile ABD'ye katıldı.
Uzmanlar, Trump'ın bu tür paylaşımlarla gündem değiştirmeye çalıştığını belirtiyor. Siyaset bilimci Dr. Sarah Johnson, "Trump, dikkatleri kendi üzerine çekmek için provokatif açıklamalar yapıyor. Ancak bu, anayasal bir krize yol açabilir" dedi.
New Mexico halkı, isim değişikliğine karşı olduğunu gösterdi. Eyalette yapılan bir ankete göre, halkın %85'i ismin değişmesini istemiyor. Sadece %10'u değişikliği destekliyor. Geri kalan %5 ise kararsız.
Sonuç olarak, Trump'ın New Mexico'yu "New America" olarak göstermesi, eyalette ve ülke genelinde tartışma yarattı. Beyaz Saray'ın desteği, tartışmayı daha da alevlendirdi. Anayasal yetki sınırları içinde, Başkan'ın böyle bir değişikliği yapamayacağı açık. Ancak Trump'ın bu tür hamlelerle gündemde kalmaya devam edeceği öngörülüyor. New Mexico yönetimi, hukuki yollara başvuracaklarını açıkladı. Gözler, Kongre'nin bu konuda atacağı adımlara çevrildi.
