ABD Başkanı Donald Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında çıkardığı savaş suçu tutuklama kararına sert tepki gösterdi. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Netanyahu asla tutuklanmayacak. Amerika onun arkasında duruyor" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin Netanyahu'nun eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için kente gelmesi durumunda tutuklanabileceği yönündeki sözlerinin ardından geldi.
Mamdani'nin Çıkışı ve Trump'ın Tepkisi
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, geçtiğimiz günlerde katıldığı bir programda, Netanyahu'nun BM Genel Kurulu için New York'a gelmesi halinde UCM'nin kararı doğrultusunda tutuklanıp tutuklanmayacağına ilişkin bir soruya, "Şehir yasalarının tanıdığı yetkilerle hareket edeceğiz" yanıtını vermişti. Mamdani'nin bu açıklaması, ABD'de geniş yankı uyandırdı. Trump'ın çıkışı ise bu tartışmaları daha da alevlendirdi. Trump, açıklamasında ayrıca UCM'nin "meşruiyetten yoksun" olduğunu ve kararın "siyasi bir cadı avı" olduğunu öne sürdü.
UCM Kararı ve Uluslararası Tepkiler
UCM, geçtiğimiz ay Netanyahu hakkında Gazze'deki operasyonlar sırasında savaş suçları işlediği iddiasıyla tutuklama kararı çıkarmıştı. Karar, İsrail ve ABD tarafından sert bir dille eleştirilirken, birçok Avrupa ülkesi ve insan hakları örgütü tarafından desteklenmişti. UCM'nin kurucu anlaşmasına taraf olan 123 ülke, mahkemenin kararlarını uygulamakla yükümlü. Ancak ABD, İsrail, Çin ve Rusya gibi ülkeler UCM'ye taraf değil. Bu nedenle Netanyahu'nun New York'ta tutuklanması hukuken mümkün görünmüyor. Zira ABD, UCM'nin yargı yetkisini tanımıyor ve 2002 yılında çıkardığı bir yasayla UCM'nin ABD topraklarında herhangi bir işlem yapmasını engelliyor.
Trump'ın bu açıklaması, özellikle yaklaşan başkanlık seçimleri öncesinde Yahudi oylarını etkilemeye yönelik bir hamle olarak yorumlanıyor. Netanyahu ise Trump'ın desteğine teşekkür ederek, "Amerika'nın yanımızda olmasından gurur duyuyorum" dedi.
Bağımsız değerlendirme: Trump'ın bu sözleri, UCM'nin uluslararası hukuktaki rolünü bir kez daha tartışmaya açarken, ABD-İsrail ilişkilerinin ne denli sıkı olduğunu gösteriyor. Ancak UCM kararlarının sembolik etkisi, uluslararası kamuoyunda Netanyahu'nun meşruiyetini zedelemeye devam edecek gibi görünüyor.
