Eski ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) savaş suçu iddialarıyla ilgili tutuklama kararına rağmen asla tutuklanmayacağını ilan etti. Trump'ın bu açıklaması, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin Netanyahu'nun eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York'a gelmesi durumunda tutuklanıp tutuklanmayacağı sorusuna verdiği yanıtın ardından geldi. Mamdani, “Şehir yasalarının tanıdığı yetkilerle hareket edeceğiz” demişti.
Trump'tan Netanyahu'ya Tam Destek
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, “Netanyahu asla tutuklanmayacak. Amerika Birleşik Devletleri müttefiklerini korur. UCM'nin kararları bizim için bağlayıcı değil” ifadelerini kullandı. Trump'ın bu sözleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Netanyahu hakkında Gazze'deki operasyonlar nedeniyle savaş suçu işlediği gerekçesiyle çıkardığı tutuklama kararına doğrudan bir meydan okuma olarak yorumlandı.
New York Belediye Başkanı'nın Çıkışı
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, geçtiğimiz günlerde katıldığı bir basın toplantısında, Netanyahu'nun BM Genel Kurulu için kente gelmesi halinde izlenecek prosedür hakkında sorulan bir soruya, “New York şehir yasaları, UCM kararları da dahil olmak üzere uluslararası hukuka saygı gösterir. Yetkilerimiz dahilinde hareket edeceğiz” yanıtını verdi. Mamdani'nin bu açıklaması, hem ulusal hem de uluslararası arenada geniş yankı uyandırdı. Bazı çevreler Mamdani'nin tutuklama kararını uygulayabileceğini düşünürken, Trump'ın çıkışı bu olasılığı ortadan kaldırmaya yönelikti.
UCM Kararı ve Uluslararası Hukuk Tartışmaları
Uluslararası Ceza Mahkemesi, geçtiğimiz aylarda Netanyahu hakkında Gazze'deki askeri operasyonlar sırasında savaş suçu işlediği iddiasıyla bir tutuklama kararı çıkarmıştı. UCM'nin bu kararı, İsrail ve ABD tarafından sert bir şekilde eleştirilmişti. ABD, UCM'nin yetkisini tanımadığını ve Amerikan vatandaşları ile müttefiklerine yönelik bu tür kararların kabul edilemez olduğunu defalarca dile getirmişti. Trump'ın son açıklaması da bu çizgide bir duruş sergiliyor.
Netanyahu'nun BM Ziyareti ve Olası Senaryolar
Netanyahu'nun eylül ayında New York'taki BM Genel Kurulu'na katılması bekleniyor. Ziyaret öncesinde, ABD'nin Netanyahu'yu koruyup korumayacağı ve New York yönetiminin UCM kararı karşısında nasıl bir tavır alacağı merak konusuydu. Trump'ın net tutumu, ABD'nin müttefikini koruyacağı sinyalini verirken, Mamdani'nin ise daha temkinli bir yaklaşım sergilediği görülüyor. Ancak uzmanlar, ABD federal hükümetinin bir müttefik başbakanını tutuklatma olasılığının düşük olduğunu, bu nedenle Netanyahu'nun New York'a rahatça seyahat edebileceğini belirtiyor.
Değerlendirme
Trump'ın bu açıklaması, ABD'nin uluslararası hukuk karşısındaki tutumunu bir kez daha gözler önüne serdi. UCM'nin kararlarının sadece taraf devletler için bağlayıcı olduğu düşünüldüğünde, ABD'nin müttefikine sahip çıkması beklenen bir durum. Ancak bu olay, uluslararası hukuk ile güç politikaları arasındaki gerilimi de ortaya koyuyor. Netanyahu'nun BM ziyareti, hem diplomatik hem de hukuki açıdan kritik bir teste dönüşebilir.
