ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin NATO'ya yaptığı harcamaları hedef alarak sert bir eleştiride bulundu. Trump, 'ABD'nin, ilişkinin karşılıklı olmadığı bu tek taraflı yola devam etmesi saçma' ifadelerini kullandı. Beyaz Saray'daki bir toplantıda konuşan Trump, NATO müttefiklerinin savunma harcamaları konusunda yeterli katkı yapmadığını öne sürdü.
Trump'ın NATO Eleştirileri
Trump, konuşmasında NATO'nun kuruluşundan bu yana ABD'nin en büyük askeri harcamayı yaptığını belirterek, 'Bizim yanımızda değildiler. Yıllardır NATO'ya en çok parayı ödeyen ülke biziz. Bu adil değil' dedi. Trump, özellikle Avrupalı müttefiklerin gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 2'si hedefini tutturamadığını vurguladı. NATO verilerine göre, 2023 itibarıyla 31 üyeden yalnızca 11'i bu hedefi karşılayabiliyor. Trump'ın daha önceki dönemlerde de NATO'ya yönelik sert söylemleri olmuş, hatta ittifaktan çekilme tehdidinde bulunmuştu. Ancak bu kez ifadeleri, ABD Kongresi'nde ve müttefik ülkelerde yeni bir tartışma başlattı.
Uluslararası Tepkiler
Trump'ın sözleri NATO'nun Avrupalı üyeleri arasında endişeyle karşılandı. Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock yaptığı açıklamada NATO'nun ortak savunma ittifakı olduğunu ve ABD ile Avrupa arasındaki bağların güçlü kalması gerektiğini söyledi. Fransa ise Trump'ın söylemlerine itiraz ederek, 'NATO transatlantik güvenliğin temelidir' mesajını verdi. Öte yandan Rusya'nın NATO'ya karşı saldırgan tutumu dikkate alındığında, Trump'ın eleştirilerinin Moskova tarafından memnuniyetle karşılanabileceği yorumları yapılıyor. Uzmanlar, Trump'ın bu söyleminin 2024 başkanlık seçimleri öncesi iç siyasete yönelik bir hamle olabileceğini değerlendiriyor. Zira Trump, tabanına 'Amerika'yı sömüren' müttefikler imajını çizmeye çalışıyor. Ancak NATO yetkilileri, ittifakın dayanışmasının bu tür açıklamalarla zarar görmeyeceğini savunuyor.
Trump'ın bu çıkışı, NATO'nun geleceği ve ABD'nin küresel rolü hakkında soru işaretlerini artırıyor. İttifak içindeki harcama dengesizliği uzun süredir tartışılan bir konu olmakla birlikte, bir ABD başkanının bu kadar sert bir dille eleştiri yapması diplomatik teamüller açısından alışılmadık. Bağımsız analistlere göre, Trump'ın bu çıkışı müttefikler arasında güven bunalımına yol açabilir. Ancak ABD ulusal güvenlik çevreleri, NATO'nun stratejik önemine vurgu yaparak ittifakın devamından yana. Bu gelişme, NATO'nun 2024 zirvesi öncesinde transatlantik ilişkilerde yeni bir sınav olarak görülüyor.
