ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO zirvesi kapsamında Türkiye'ye gelmesine kesin gözüyle bakılırken, Türkiye’nin yerli savaş uçağı KAAN’da kullanılması planlanan F-110 jet motorlarının satışı Washington’da beklenmedik bir krize yol açtı. Trump yönetiminin, Kongre’nin onayını beklemeden satışı onaylamaya hazırlandığı iddia edilirken, Demokrat Temsilci Gregory Meeks, Rus S-400 hava savunma sistemleri ve Türkiye’nin bölgesel politikalarını gerekçe göstererek satışa karşı çıkıyor.
Gerginlik tırmanıyor
Edinilen bilgilere göre, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin KAAN projesi kapsamında ihtiyaç duyduğu General Electric üretimi F-110 motorlarının satışı için hazırlıkları tamamladı. Ancak Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Gregory Meeks, satışın Kongre onayına sunulması gerektiğini ve Türkiye’nin S-400’leri elinde bulundurmasının ABD yasalarına aykırı olduğunu savunuyor. Meeks, ayrıca Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki sondaj faaliyetleri ve Suriye politikasını da eleştiriyor. Trump yönetimi ise bu engellemeyi aşmak için Kongre’yi baypas etme seçeneğini masada tutuyor.
KAAN projesinin önemi
Türkiye’nin milli muharip uçak projesi KAAN, yerli savunma sanayinin en iddialı projelerinden biri olarak öne çıkıyor. Proje kapsamında kullanılacak F-110 motorları, uçağın itiş gücünü sağlayacak ve ilk uçuş için kritik öneme sahip. Türk savunma sanayii yetkilileri, motor tedarikinde herhangi bir gecikmenin proje takvimini olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Uzmanlar, Trump’ın ziyareti öncesinde bu krizin çözülmesinin iki ülke ilişkileri açısından belirleyici olacağını vurguluyor.
Diplomatik arka plan
Trump’ın Türkiye ziyareti, iki ülke arasında son dönemde yaşanan gerginliklerin yumuşatılması için bir fırsat olarak görülüyordu. Ancak motor satışı krizi, ziyaret öncesinde yeni bir pürüz olarak ortaya çıktı. Washington’daki kaynaklar, Trump’ın Kongre’yi devre dışı bırakma girişiminin yasal sınırları zorlayabileceğini ve Demokratların sert tepkisine yol açabileceğini ifade ediyor. Öte yandan, Türkiye’nin alternatif motor arayışları da devam ediyor. Ancak F-110 motorlarının performans ve entegrasyon avantajı nedeniyle ilk tercih olduğu biliniyor.
Taraflar arasındaki müzakerelerin önümüzdeki günlerde hız kazanması bekleniyor. Trump’ın Kongre’yi baypas etme kararı alması durumunda, bu durum ABD’de yeni bir siyasi tartışmayı ateşleyebilir. Türkiye’nin beklentisi, stratejik bir ortak olarak motor tedarikinin siyasi engellere takılmadan çözülmesi yönünde.
