ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden tırmanırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'dan savurduğu tehditlerin hemen ardından Basra Körfezi'nden sıcak haberler gelmeye başladı. Trump'ın stratejik Kazma Dağı bölgesini hedef göstererek "Eğer o bölgede gelişmeler olursa Kazma Dağı'nı yakında vururuz" demesinin ardından, İran'ın güneyindeki Hark Adası çevresinden patlama sesleri yükseldiği bildirildi.
Trump'tan Kazma Dağı Tehdidi
Başkan Trump, dün akşam Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında İran'a yönelik sert açıklamalarda bulundu. Trump, "Kazma Dağı bölgesinde herhangi bir hareketlilik olursa, bunun bedelini ağır öderler. Gerekirse Kazma Dağı'nı vururuz" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, bölgede zaten var olan yüksek tansiyonu daha da artırdı. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada ise "ABD, İran'ın nükleer tesislerine yönelik her türlü seçeneği masada tutuyor" denildi.
Hark Adası Çevresinde Patlama Sesleri
Trump'ın tehdidinden kısa süre sonra, Basra Körfezi'nde stratejik öneme sahip Hark Adası çevresinden patlama sesleri geldiği öğrenildi. İran resmi haber ajansı IRNA, patlamaların bir tanker yakıt ikmal istasyonunda meydana geldiğini ve yangının kontrol altına alındığını duyurdu. Ancak bölgedeki kaynaklar, patlamaların nedeni konusunda farklı iddialar ortaya attı. Hark Adası, İran'ın en büyük petrol ihracat terminaline ev sahipliği yapıyor ve ülkenin petrol gelirinin büyük kısmı buradan sağlanıyor.
İran'dan İlk Tepki
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Trump'ın açıklamalarına sert tepki göstererek "ABD'nin tehditleri kabul edilemez. Her türlü saldırıya karşılık veririz" dedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu da bölgedeki tüm birliklerini teyakkuz durumuna geçirdiğini açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Hassan Rouhani ise kabine toplantısında yaptığı konuşmada, "Kazma Dağı bizim kırmızı çizgimizdir. ABD'nin bu bölgeye yönelik herhangi bir saldırısı savaş nedeni sayılır" ifadelerini kullandı.
Uluslararası Toplumdan Çağrılar
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, taraflara itidal çağrısında bulunarak "Basra Körfezi'nde yaşanan gelişmeler son derece endişe verici. Diplomatik yollarla çözüm bulunmalı" dedi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise yaptığı yazılı açıklamada, "Bölgede tansiyonun düşürülmesi için acil görüşmelere ihtiyaç var" ifadelerini kullandı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı da bir açıklama yaparak "Basra Körfezi'ndeki gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Bölgede barış ve istikrarın korunması önceliğimizdir" dedi.
Kazma Dağı Neden Önemli?
Kazma Dağı, İran'ın güneybatısındaki Huzistan eyaletinde yer alan stratejik bir bölge. Burada İran'ın en önemli nükleer tesislerinden biri olduğu iddia ediliyor. Uydu görüntüleri, bölgede yer altı tesisleri inşa edildiğini gösteriyor. İsrail ve ABD, uzun süredir Kazma Dağı'ndaki faaliyetleri yakından izliyor. İran ise tesisin sadece sivil amaçlı olduğunu savunuyor.
ABD Askeri Hareketliliği
Öte yandan ABD'nin bölgeye yönelik askeri hareketliliği de dikkat çekiyor. ABD Deniz Kuvvetleri'ne ait uçak gemisi grubunun Basra Körfezi'ne doğru hareket ettiği bildirildi. Pentagon'dan yapılan açıklamada, "Bölgedeki varlığımız savunma amaçlıdır" denildi. Ancak askeri uzmanlar, bu hareketliliğin bir saldırı hazırlığı olabileceği yorumunu yapıyor.
Piyasalar Tedirgin
Gerilimin tırmanmasıyla birlikte dünya petrol fiyatlarında artış yaşandı. Brent petrolün varili yüzde 3'ün üzerinde değer kazanarak 75 dolar seviyesini aştı. Altın fiyatları da güvenli liman talebiyle yükselişe geçti. Uzmanlar, bölgede olası bir askeri çatışmanın küresel ekonomiyi olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor.
Diplomatik Çabalar
Katar ve Umman gibi bölge ülkeleri, taraflar arasında arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Katar Dışişleri Bakanı, "Her iki tarafla da temas halindeyiz. Diyalog kapısının açık kalması için çaba gösteriyoruz" dedi. Ancak şu ana kadar somut bir sonuç alınamadı.
Gözler Bundan Sonrasında
Trump'ın tehditleri ve Hark Adası çevresindeki patlama sesleri, bölgede sıcak saatler yaşanabileceğinin işareti. İran'ın nasıl bir karşılık vereceği ve ABD'nin bir sonraki adımının ne olacağı belirsizliğini koruyor. Uluslararası toplum, taraflara itidal çağrısı yaparken, Basra Körfezi'ndeki gelişmeler yakından izleniyor. Bölgede olası bir çatışma, sadece Orta Doğu'yu değil, tüm dünyayı etkileyecek sonuçlar doğurabilir.
