ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Kanada ile ticaret gerilimini daha da tırmandıracak yeni bir adım attı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik 'ayrımcı ticaret uygulamaları' gerekçesiyle birçok Kanada malına yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi getirileceği duyuruldu. Karar, ABD ve Kanada arasında uzun süredir devam eden ticaret anlaşmazlığını yeni bir boyuta taşıdı. Uzmanlar, bu adımın iki ülke ekonomisini de olumsuz etkileyebileceğini ve küresel ticarette belirsizliği artıracağını belirtiyor.
Yeni vergi hangi ürünleri kapsıyor?
Yeni tarife düzenlemesi, başta Kanada'nın ihracatında önemli yer tutan kereste, süt ürünleri, alüminyum ve otomotiv parçaları olmak üzere çok sayıda kalemi kapsıyor. Beyaz Saray yetkilileri, vergilerin 90 gün içinde yürürlüğe gireceğini ve bu süreçte müzakerelere açık olduklarını ifade etti. Ancak Trump yönetimi, Kanada'nın Amerikan çiftçilerine ve sanayicilerine yönelik 'haksız' engelleri kaldırmadığı takdirde vergilerin artarak devam edeceği uyarısında bulundu. Kanada Başbakanı Mark Carney ise 'misilleme tedbirlerinin hazır olduğunu' duyurarak, ABD'den ithal edilen bazı ürünlere yönelik ek vergileri masaya koyduklarını belirtti.
Ticaret savaşının arka planı
ABD ve Kanada arasındaki ticaret gerilimi, Trump'ın 2017'de göreve gelmesiyle başlayan 'Önce Amerika' politikasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. İki ülke arasında imzalanan USMCA (ABD-Meksika-Kanada Anlaşması) anlaşmasına rağmen, özellikle süt ürünleri ve kereste ticaretinde anlaşmazlıklar süregeliyor. Trump yönetimi, Kanada'nın süt ürünleri sektörünü yüksek gümrük duvarlarıyla koruduğunu ve Amerikan ürünlerine ayrımcılık yaptığını iddia ediyor. Kanada ise bu suçlamaları reddediyor ve ABD'nin son hamlesini 'haksız ve yasa dışı' olarak nitelendiriyor. Uzmanlar, bu tür ticari anlaşmazlıkların iki ülke arasındaki 700 milyar dolarlık ticaret hacmini olumsuz etkileyebileceğini vurguluyor.
Ekonomistlere göre, yüzde 50'lik ek vergi Kanada'nın GSYİH'sinde yüzde 1'e varan bir kayba neden olabilir. ABD'de ise özellikle inşaat sektöründe kullanılan Kanada kerestesine getirilen vergi, konut fiyatlarını artırabilir. Otomotiv sektörü de entegre tedarik zinciri nedeniyle olumsuz etkilenecek. Öte yandan, Kanada'nın olası misillemeleri ABD'li çiftçileri ve bazı sanayi kollarını hedef alabilir. İki ülke arasındaki ticaret savaşının, küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açması bekleniyor.
Bu gelişme, ABD'nin Çin ve Avrupa Birliği ile de ticari anlaşmazlıklar yaşadığı bir döneme denk geliyor. Trump yönetiminin korumacı politikaları, 'Önce Amerika' söylemiyle küresel ticarette yeni gerilimler yaratmaya devam ediyor. Kanada'nın misilleme kararları ve olası bir ticaret savaşının boyutları, önümüzdeki günlerde netlik kazanacak. Bağımsız değerlendirmelere göre, bu tür tek taraflı vergi hamleleri, iki ülke arasındaki diplomatik ve ekonomik bağları zora sokarken, küresel ticaret sisteminin istikrarını da tehdit ediyor.
