ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Amerikan şirketlerine ve çiftçilerine adil ticaret imkanı sunmadığını savunarak, Kanada menşeli ürünlerin kamu ihalelerinden çıkarılması yönünde talimat verdiğini açıkladı. Karar, iki ülke arasındaki ticari gerilimi yeni bir boyuta taşıyor.
Trump'tan Kanada'ya sert hamle
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Amerikan şirketlerine ve çiftçilerine adil ticaret imkanı tanımadığını ileri sürerek, Kanada menşeli ürünlerin kamu ihalelerinden çıkarılması için talimat verdi. Bu adım, ABD-Kanada ticari ilişkilerinde önemli bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Kanada, Amerikan ürünlerine yıllardır haksız tarifeler uyguluyor ve çiftçilerimizi mağdur ediyor. Artık kamu ihalelerinde Kanada ürünlerine yer yok" ifadelerini kullandı. Kararın, ABD'nin ticaret politikalarındaki korumacı yaklaşımın bir devamı olduğu belirtiliyor.
Kanada'dan ilk tepki: 'Adil değil'
Kanada hükümetinden yapılan ilk açıklamada, kararın "adil olmadığı" ve "karşılıklı ticaret ilkelerine aykırı olduğu" vurgulandı. Kanada Ticaret Bakanı, "Bu tür tek taraflı adımlar, iki ülke arasındaki uzun süreli ortaklığa zarar verir" dedi.
Uzmanlar, kararın Kanada ekonomisi üzerinde sınırlı ama sembolik etkisi olacağını, ancak ABD'li tedarikçiler için de maliyet artışına yol açabileceğini belirtiyor. Kamu ihalelerinde Kanada ürünlerinin payı özellikle inşaat malzemeleri, kereste ve bazı gıda ürünlerinde yoğunlaşıyor.
Arka planda neler var?
ABD ile Kanada arasındaki ticari gerilim, özellikle süt ürünleri, kereste ve enerji alanlarında uzun süredir devam ediyor. Trump yönetimi, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) yerini alan USMCA'nın bazı maddelerini yeterince uygulanmadığını savunuyor.
Kanada ise ABD'nin kendi çiftçilerine sağladığı sübvansiyonların rekabeti bozduğunu dile getiriyor. Bu karşılıklı suçlamalar, iki ülke arasındaki ticaret müzakerelerini çıkmaza sürüklemiş durumda.
Öte yandan, kararın ABD'nin diğer ticaret ortaklarına da mesaj niteliği taşıdığı yorumu yapılıyor. Trump'ın seçim kampanyasında sıkça dile getirdiği "Amerika'yı yeniden büyük yap" söylemi, ticaret politikalarında somut adımlara dönüşüyor.
Kamu ihalelerinden çıkarılma kararının ne zaman yürürlüğe gireceği ve hangi ürünleri kapsayacağı henüz netlik kazanmadı. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada, detayların önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılacağı bildirildi.
Piyasalar ise karara temkinli tepki verdi. ABD borsalarında inşaat ve tarım sektörü hisselerinde hafif düşüşler görüldü. Kanada doları, ABD doları karşısında değer kaybetti.
Ekonomistler uyarıyor: 'Karşılıklı zarar'
Uluslararası ticaret uzmanları, bu tür korumacı adımların kısa vadede siyasi kazanç sağlasa da uzun vadede her iki ülke ekonomisine zarar verebileceği görüşünde. Bir ekonomist, "Kanada, ABD'nin en büyük ticaret ortaklarından biri. Bu tür yaptırımlar tedarik zincirlerini bozar ve fiyatları artırır" değerlendirmesini yaptı.
Kanada'nın olası misilleme adımları arasında ABD ürünlerine ek gümrük vergisi getirmek veya kamu ihalelerinde ABD şirketlerini dışlamak bulunuyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi yıllık 700 milyar doları aşıyor.
Bu gelişme, ABD'nin ticaret savaşlarında yeni bir cephe açtığını gösteriyor. Önümüzdeki günlerde Kanada'nın atacağı adımlar ve olası müzakereler, ticari ilişkilerin geleceğini belirleyecek.
Trump'ın talimatı, kamu ihalelerinde yerli üretimi teşvik etmeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olarak görülüyor. Ancak bu hamlenin, ABD'nin uluslararası taahhütleriyle çelişip çelişmeyeceği tartışma konusu.
Sonuç olarak, ABD-Kanada hattında tansiyon yükseliyor. Kararın ekonomik yansımaları kadar siyasi sonuçları da yakından takip edilecek.
