ABD Başkanı Donald Trump, bugün yaptığı açıklamada, İran'a yönelik askeri harekatın yakın olduğunu ve “büyük ihtimalle bu akşam İran'ı çok sert şekilde vuracağız” ifadelerini kullandı. Trump'ın bu sözleri, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı kısa bir konuşma sırasında duyuldu. Başkan, İran'ın son dönemde bölgedeki saldırgan tutumuna karşılık vermek zorunda olduklarını belirtti. Henüz Pentagon'dan resmi bir açıklama gelmezken, Trump'ın bu ifadeleri uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. İran'ın vurulması durumunda Orta Doğu'da yeni bir krizin kapısı aralanabilir.
Trump'tan sert mesajlar
Trump, Beyaz Saray'ın Rose Garden bahçesinde konuşurken, “İran çok uzun süredir kötü niyetli eylemlerde bulunuyor. Artık bunun bedelini ödemelerinin zamanı geldi” dedi. Başkan, operasyonun detayları hakkında bilgi vermezken, “Operasyon büyük olacak ve hedefe yönelik olacak. İran'ın nükleer programına ve milis güçlerine ağır bir darbe indireceğiz” şeklinde konuştu. Trump ayrıca, “Onlara çok sert vurmalıyız ki bir daha aynı hatayı yapmasınlar” ifadelerini kullandı. Bu sözler, İran'ın daha önce Suudi Arabistan'a ait petrol tesislerine ve ABD'nin bölgedeki üslerine yönelik saldırılarına bir yanıt olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası tepkiler
Trump'ın açıklamaları, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler'den hemen tepki çekti. AB Dış İlişkiler Sorumlusu, tarafları itidale çağırarak, “Diplomasiye şans verin” çağrısı yaptı. BM Genel Sekreteri ise, “Bölgede barışı korumak için tüm tarafların sorumlu davranması gerekiyor” açıklamasında bulundu. Rusya ve Çin de ABD'ye uyarılarda bulundu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, “Bu tür tek taraflı eylemler uluslararası hukuku ihlal eder ve bölgesel istikrarı tehdit eder” dedi. İran yönetiminden henüz resmi bir yanıt gelmezken, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “ABD'nin herhangi bir saldırganlığına karşılık verme hakkımızı saklı tutuyoruz” ifadelerini kullandı.
Geçmişe bakış
ABD ile İran arasındaki gerilim, 2018 yılında Trump yönetiminin nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başlamıştı. ABD'nin İran'a karşı maksimum baskı politikası, diplomatik ilişkileri kopma noktasına getirdi. 2020 yılında ABD'nin Bağdat'ta İranlı general Kasım Süleymani'yi öldürmesi, iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmişti. Son olarak, İran'ın nükleer programındaki ilerlemeler ve bölgedeki vekil güçlerin saldırıları, Trump'ı bugünkü açıklamayı yapmaya iten unsurlar olarak sıralanıyor. Beyaz Saray kaynakları, Trump'ın konuşmasının ardından Ulusal Güvenlik Konseyi'nin acil toplantı yaptığını bildirdi.
Trump'ın bu son sözleri, ABD'nin 2024 başkanlık seçimleri öncesinde güçlü bir dış politika sergileme çabası olarak da yorumlanıyor. Ancak Orta Doğu'daki askeri müdahalelerin maliyeti ve insani sonuçları, uzun vadede ABD'nin küresel itibarını zedeleyebilir. Diplomasi yollarının tükenmediği bir ortamda, askeri seçeneğin masada olması gerilimi daha da tırmandırabilir. Bölge ülkeleri, olası bir çatışmanın yıkıcı sonuçlarından endişe duyarken, dünya kamuoyu Beyaz Saray'dan gelecek yeni açıklamaları bekliyor.
