ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran ile yapılması beklenen ilk tur nükleer müzakereler için İsviçre'nin Cenevre kentine doğru yola çıktı. Bu gelişme, ABD-İran ilişkilerinde yeni bir sayfa açılırken, bölgedeki dengeleri de değiştirebilir. İsrail basını ise Trump yönetiminin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu görmezden geldiğini ve muhalefet liderleriyle gizli temaslar kurduğunu öne sürüyor.
Witkoff'un Cenevre Ziyareti: Nükleer Müzakerelerde Yeni Dönem
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Steve Witkoff'un İranlı yetkililerle bir araya gelmek üzere Cenevre'ye hareket ettiği doğrulandı. Görüşmelerin ana gündem maddesinin İran'ın nükleer programı ve uluslararası yaptırımlar olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, Witkoff'un bu ziyaretini, Trump yönetiminin İran'a yönelik "maksimum baskı" politikasından yumuşamaya geçiş sinyali olarak yorumluyor. Öte yandan İran tarafı, müzakereler öncesi herhangi bir ön koşulu kabul etmeyeceklerini duyurdu.
İsrail Basını: Trump, Netanyahu'yu Sildi
İsrail medyası, Trump yönetiminin İsrail'de yaklaşan seçimler öncesinde muhalefet liderleriyle gayriresmi temaslarda bulunduğunu iddia ediyor. Haaretz gazetesi, Beyaz Saray'ın Netanyahu'yu "güvenilmez" olarak gördüğünü ve alternatif isimlerle çalışmaya başladığını yazdı. Bu iddialar, Trump'ın daha önce Netanyahu için "harika bir lider" ifadesini kullanmasına rağmen, son dönemde ikili arasında soğuk rüzgarlar estiğini gösteriyor. Ayrıca, ABD'nin Rusya ve Gazze konularında da Netanyahu'nun çizgisinden farklı bir politika izlediği belirtiliyor.
Bölgesel Etkiler: Rusya ve Gazze'den Sonra İran
Trump yönetimi, son haftalarda Rusya-Ukrayna savaşında arabuluculuk yaparken, Gazze'de de ateşkes için baskıyı artırmıştı. Şimdi ise İran ile doğrudan müzakere masasına oturmak, ABD'nin Orta Doğu'da kapsamlı bir diplomasi atağına kalktığını gösteriyor. İsrail ise bu gelişmeler karşısında rahatsızlığını gizlemiyor. Jerusalem Post'a göre, Netanyahu hükümeti, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları hafifletmesi halinde "varoluşsal bir tehdit" ile karşı karşıya kalacaklarını düşünüyor.
Ekonomik ve Stratejik Boyut
İran ile yapılacak olası bir anlaşma, küresel petrol piyasalarını da etkileyebilir. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, İran'ın günlük 2.5 milyon varil ham petrol ihracatı, piyasaya dönmesi halinde fiyatları aşağı çekebilir. Ayrıca, Trump yönetiminin bu hamlesi, Çin ve Rusya'nın İran üzerindeki etkisini kırmayı hedefliyor.
Değerlendirme: Trump'ın Çok Yönlü Diplomasisi
Trump'ın Rusya, Gazze ve şimdi İran ile eşzamanlı müzakereleri, geleneksel ABD dış politikasından bir sapma olarak görülüyor. Bu strateji, kısa vadede bölgesel istikrar sağlayabilir ancak İsrail gibi müttefiklerle gerilimi tırmandırabilir. Netanyahu'nun Trump ile uyumu sorgulanırken, İsrail'deki seçim havası da bu denklemi daha karmaşık hale getiriyor. Gelişmeler, ABD'nin Orta Doğu'da yeni bir oyun kurmaya çalıştığını gösteriyor.
