ABD ile İran arasındaki kırılgan ateşkes, Lübnan'da yaşanan anlaşma krizi ve Hürmüz Boğazı'nda İran'ın kontrolü dışında ilan edilen yeni geçiş rotasıyla sona erdi. ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik kapsamlı hava saldırıları başlattı. İran ise Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri üslerine füzelerle karşılık verdi. Gerilim, bölgesel bir savaşın kapıda olduğu yorumlarına yol açtı.
Saldırıların Perde Arkası
Pentagon kaynaklarına göre ABD, İran'ın askeri tesislerine ve lojistik merkezlerine yönelik 50'den fazla noktayı hedef aldı. Saldırılarda İHA ve savaş uçakları kullanıldı. ABD Savunma Bakanlığı, operasyonun İran'ın bölgedeki saldırganlığına karşı caydırıcılık amaçlı olduğunu duyurdu. İran Devrim Muhafızları ise saldırıları 'savaş ilanı' olarak nitelendirerek, ABD'nin bölgedeki varlığına yönelik 'sert ve orantısız' yanıt vereceğini açıkladı.
Misilleme Saldırıları
İran, ABD saldırılarından saatler sonra Bahreyn'deki ABD Deniz Kuvvetleri Üssü ve Kuveyt'teki el-Cabir Hava Üssü'ne balistik füzeler fırlattı. Üslerde hasar rapor edilirken, can kaybına ilişkin net bilgi gelmedi. Bahreyn ve Kuveyt hükümetleri, saldırıları kınayarak vatandaşlarına sükunet çağrısı yaptı.
Bölgesel Kriz ve Yeni Rota
Gerilim, Hürmüz Boğazı'nda İran'ın kontrolü dışında ilan edilen alternatif bir deniz geçiş rotasıyla tetiklendi. ABD ve müttefikleri, İran'ın boğazı kapatma tehditlerine karşı yeni bir güvenli koridor oluşturdu. Bu durum, İran tarafından 'egemenlik ihlali' olarak değerlendirildi. Ayrıca, Lübnan'da Hizbullah ile İsrail arasındaki ateşkes görüşmelerinin çökmesi, tansiyonu daha da yükseltti.
Uluslararası Tepkiler
Birleşmiş Milletler, taraflara itidal çağrısı yaparken, Rusya ve Çin krizi 'tehlikeli tırmanma' olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği diplomatik çözüm için acil toplantı kararı aldı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, çatışmanın kendi topraklarına sıçramaması için uyarıda bulundu.
Değerlendirme
ABD ile İran arasındaki bu son çatışma, iki ülkenin uzun süredir biriken husumetini sıcak savaşa dönüştürme potansiyeli taşıyor. Ne var ki, iki taraf da savaştan çok, sınırlı saldırılarla gerilimi kontrol altında tutmaya çalışıyor. Bölgedeki enerji arzı ve küresel ekonomik istikrar, bu çatışmanın seyrine bağlı.
