ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik planlanan askeri saldırının son anda iptal edildiğini açıkladı. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada, İran ile diplomatik bir anlaşmanın ana hatları üzerinde uzlaşma sağlandığı ve bu nedenle askeri operasyonun askıya alındığı belirtildi. Karar, son günlerde tırmanan gerilimin ardından dünya kamuoyunda şaşkınlıkla karşılandı.
Anlaşma Umudu Doğdu
Trump yönetimi, İran'ın nükleer programı konusunda yürütülen müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini ve tarafların bir çerçeve anlaşmaya yaklaştığını duyurdu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, "Başkan, İran ile diplomasi yoluyla çözüm bulunabileceğine inanıyor. Bu nedenle askeri seçenekler masadan kaldırılmamış olsa da, şu anda müzakere masasına öncelik veriyor" ifadelerine yer verildi. İran tarafından henüz resmi bir açıklama gelmezken, diplomatik kaynaklar iki ülke heyetlerinin gizli bir toplantı yaptığını ve olumlu bir atmosferin oluştuğunu aktardı.
Son Dakika Kararı
Planlanan saldırının, İran'ın Körfez'deki ABD gemilerine yönelik tacizlerine misilleme olarak değerlendirildiği belirtiliyordu. Ancak Trump'ın son anda operasyonu durdurması, uluslararası piyasalarda da hareketliliğe neden oldu. Petrol fiyatları, haberin ardından yaklaşık %3 gerileyerek sakinleşti. Uzmanlar, bu kararın küresel ekonomi üzerinde rahatlatıcı bir etki yarattığını ifade ediyor.
Uluslararası Tepkiler
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, "Diplomasi her zaman askeri güce tercih edilmelidir" dedi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise yaptığı açıklamada, "Bu olumlu bir adım, ancak kalıcı bir çözüm için tarafların somut taahhütlerde bulunması gerekiyor" ifadelerini kullandı. Rusya ve Çin'den de ihtiyatlı destek açıklamaları geldi.
Arka Plan: Gerilim Nasıl Tırmandı?
ABD ile İran arasındaki gerilim, geçtiğimiz haftalarda Körfez'de yaşanan tanker saldırıları ve ABD'nin insansız hava aracının düşürülmesiyle zirveye ulaşmıştı. Trump yönetimi, İran'a yönelik yaptırımları sıkılaştırırken, Tahran yönetimi de uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırdığını açıklamıştı. Bu süreçte bölgedeki askeri hareketlilik dikkat çekiyordu. Analistler, Trump'ın seçim öncesi savaş karşıtı söylemini ön planda tutmaya çalıştığını, bu nedenle saldırıyı erteleme kararı aldığını yorumluyor.
Gelişmeler, İran'ın nükleer anlaşmaya geri dönüşü konusunda umutları artırırken, uzmanlar önümüzdeki günlerde müzakere sürecinin somut adımlarla devam edip etmeyeceğinin belirleyici olacağını vurguluyor. Bu karar, hem Orta Doğu'da hem de küresel çapta bir nefes aldırdı. Ancak taraflar arasındaki güven eksikliği, kalıcı bir barışın önündeki en büyük engel olarak duruyor.
