ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a karşı geniş kapsamlı askeri saldırıları değerlendirmek üzere Beyaz Saray Durum Odası'nda bir toplantı düzenlediği öne sürüldü. Üst düzey Amerikan yetkililerinin katıldığı toplantıda, İran'ın nükleer programına yönelik olası operasyon senaryolarının masaya yatırıldığı belirtiliyor. İddialar, Orta Doğu'da tansiyonu yeniden yükseltti.
Toplantının detayları
NBC News'e dayandırılan habere göre, Trump yönetimi son haftalarda istihbarat raporlarını yeniden değerlendirerek İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırı planlarını güncelledi. Toplantıya Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Charles Q. Brown Jr. ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz katıldı. Görüşmede, İran'ın uranyum zenginleştirme tesisleri, balistik füze altyapısı ve stratejik hava savunma sistemlerine yönelik bir dizi hedefin değerlendirildiği aktarıldı.
Stratejik hedefler ve riskler
Uzmanlara göre, ABD'nin İran'a yönelik olası bir saldırısı, sadece nükleer tesisleri değil, aynı zamanda İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun komuta merkezlerini de kapsayabilir. Ancak bu tür bir operasyonun bölgesel bir savaşı tetikleme riski taşıdığı vurgulanıyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma, Yemen'deki Husilere füze sevkiyatı yapma ve Lübnan Hizbullah'ı aracılığıyla İsrail'e saldırma gibi misilleme seçenekleri mevcut.
Arka plan: Gerginliğin tırmanışı
Trump'ın Ocak 2025'te göreve başlamasının ardından İran'a yönelik 'maksimum baskı' politikasını yeniden uygulamaya koyması, iki ülke arasındaki gerilimi artırmıştı. ABD, İran'ın petrol ihracatını engellemek için yeni yaptırımlar açıklarken, Tahran ise uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 60'a çıkararak uluslararası anlaşmaları ihlal etmişti. Son olarak İran'ın İsrail'e yönelik drone saldırıları ve Körfez'deki ABD savaş gemilerine tacizleri, Washington'un askeri seçenekleri masaya yatırmasına neden oldu.
Uluslararası tepkiler
Rusya ve Çin, ABD'nin olası bir saldırısına sert uyarılarda bulunurken, Avrupa Birliği diplomatik çözüm çağrısı yaptı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 'Ülkemize yönelik herhangi bir saldırı, geniş çaplı bir savaşın başlangıcı olur ve sorumluluğu tamamen ABD'ye aittir' açıklamasını yaptı. Bu arada İsrail'in, ABD'ye istihbarat desteği sunduğu ancak doğrudan operasyona katılmayacağı bildirildi.
Değerlendirme
Trump yönetiminin İran'a yönelik askeri seçeneği ciddi şekilde değerlendirdiği anlaşılıyor. Ancak geçmişte benzer krizlerde olduğu gibi, bu toplantının bir baskı taktiği mi yoksa gerçek bir operasyon öncesi adım mı olduğu henüz net değil. Önümüzdeki günlerde Washington'dan gelecek sinyaller, Orta Doğu'nun kaderini belirleyecek. Bölgedeki tüm aktörler alarmda; diplomasi mi yoksa savaş mı seçilecek, bunu zaman gösterecek.
