ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile Umman'da yürütülen dolaylı müzakerelerde hazırlanan çerçeve anlaşma metninde son anda değişiklik talep ettiği bildirildi. Beyaz Saray kaynaklarına göre Trump, özellikle uranyum zenginleştirme kotası ve yaptırımların kaldırılma takvimi konularında ek düzenlemeler istedi. Gelişme, Tahran yönetiminin tepkisine yol açarken müzakerelerde kritik bir aşamaya girildi.
Trump'ın talepleri neler?
İsmini açıklamayan bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump'ın anlaşma metninde İran'ın uranyum zenginleştirme seviyesinin %3.67 ile sınırlandırılmasına ek olarak, gelişmiş santrifüjlerin sayısının da azaltılmasını istediğini söyledi. Ayrıca yaptırımların kademeli olarak kaldırılması yerine, İran'ın tüm nükleer faaliyetlerinin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimine tam uyumunu takiben tek seferde kaldırılması önerisi getirildi. Bu talepler, İran'ın müzakere ekibi tarafından "kabul edilemez" olarak nitelendirildi.
Müzakerelerin arka planı
2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP), Trump'ın 2018'de ABD'yi anlaşmadan çekmesiyle rafa kalkmıştı. 2021'de Biden yönetimiyle yeniden başlatılan müzakereler, İran'ın uranyum zenginleştirme oranını %60'a çıkarması ve UAEA denetimlerini kısıtlamasıyla tıkanmıştı. Son olarak Umman'da gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerde, tarafların bir çerçeve anlaşmaya yaklaştığı bildiriliyordu. Trump'ın son dakika müdahalesi, müzakere sürecini yeniden belirsizliğe sürükledi. Uzmanlar, ABD başkanlık seçimleri öncesinde Trump'ın İran konusunda sert bir duruş sergileyerek seçmen tabanına mesaj vermek istediğini belirtiyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, "ABD'nin tutarsız talepleri müzakere masasında güveni zedeliyor" dedi. Umman arabuluculuğunda devam eden görüşmelerde, tarafların önümüzdeki hafta yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.
