ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakatın 'çok güçlü' olduğunu ve iki paragraflık basit bir metin olmadığını belirtti. Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, anlaşmanın detaylarına ilişkin bilgi vermekten kaçınırken, sürecin olumlu ilerlediğini vurguladı.
Mutabakatın içeriği
Trump, İran ile varılan mutabakatın kapsamlı ve bağlayıcı olduğunu ifade etti. Anlaşmanın sadece nükleer konuları değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik ve enerji konularını da içerdiğini ima eden Trump, 'Bu, herkesin tahmin ettiğinden çok daha geniş bir çerçeveye sahip' dedi. İran Dışişleri Bakanı'nın da memnuniyetle karşıladığı anlaşma, uluslararası toplumdan da olumlu tepkiler aldı.
Ekonomik yansımalar
Uzmanlar, anlaşmanın petrol piyasalarında dengelenmeye yol açabileceğini belirtiyor. İran'ın tekrar küresel petrol arzına katılması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak anlaşmanın uygulanması ve yaptırımların kaldırılması henüz netleşmedi. Ekonomi çevreleri, bu belirsizliğin piyasalarda dalgalanmaya neden olduğunu dile getiriyor.
Trump, müzakerelerin zorlu geçtiğini ancak sonuçtan memnun olduklarını belirterek, 'Bu anlaşma, İran'ın nükleer programını sınırlandırmasını sağlayacak ve Orta Doğu'da barışa katkıda bulunacak' ifadelerini kullandı. Öte yandan anlaşma, ABD Kongresi'nde tartışma yaratırken, bazı senatörler anlaşmayı sert bir şekilde eleştirdi.
İran tarafından yapılan açıklamada, anlaşmanın ülkenin çıkarlarına uygun olduğu ve uygulanması durumunda ekonomik krizin hafifleyeceği belirtildi. İran Cumhurbaşkanı Ruhani, 'Bu anlaşma İran halkının lehinedir' dedi.
Bölgesel güç dengeleri
Uzmanlara göre, anlaşma Suudi Arabistan ve İsrail gibi ülkelerde tedirginlik yaratabilir. İran'ın uluslararası alanda yeniden itibar kazanması, özellikle Yemen ve Suriye'deki dengeleri değiştirebilir. Ancak Trump, anlaşmanın bölgesel istikrarı artıracağını savunuyor.
Anlaşmanın metni henüz kamuoyuna açıklanmazken, müzakerelere yakın kaynaklar anlaşmanın uranyum zenginleştirme kapasitesinin sınırlandırılması, yaptırımların kademeli olarak kaldırılması ve uluslararası denetimler gibi maddeler içerdiğini aktarıyor.
Bu gelişmeler yaşanırken, dolar/TL kuru ve Borsa İstanbul'da hafif yükseliş görüldü. Yatırımcılar, anlaşmanın küresel risk iştahını artırmasıyla gelişmekte olan piyasalara giriş olabileceğini değerlendiriyor.
