ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden müzakerelere ilişkin yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki görüşmelerin çok iyi gittiğini belirterek "İran ile mükemmel bir toplantı yaptık, çok iyi anlaşıyoruz" ifadelerini kullandı. Ancak Tahran yönetiminden gelen açıklamada, henüz nihai bir müzakere yapılmadığı ve sürecin devam ettiği belirtildi. İki ülke arasındaki dolaylı temasların sürdüğü, ekonomik yaptırımların hafifletilmesi ve nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması konularının masada olduğu ifade ediliyor.
Trump'tan iyimser mesajlar
Trump, İran ile yapılan dolaylı görüşmelere atıfta bulunarak, sürecin olumlu ilerlediğini vurguladı. Beyaz Saray'dan yapılan bilgilendirmede, Başkan'ın görüşmelerin detaylarına ilişkin herhangi bir somut bilgi vermediği, ancak "harika bir gidişat" olduğunu söylediği kaydedildi. Trump'ın bu açıklamaları, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları gevşetme ihtimalini artırarak petrol fiyatlarında düşüşe neden oldu. Analistler, Trump'ın ekonomik hedefler doğrultusunda İran ile uzlaşma arayışında olduğunu yorumluyor.
Tahran'dan temkinli yaklaşım
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Trump'ın açıklamalarının ardından yaptığı yazılı açıklamada, "Herhangi bir nihai müzakere yapılmamıştır. Süreç devam etmekte olup, henüz bir anlaşmaya varılmamıştır" dedi. Tahran yönetimi, özellikle nükleer program kapsamında uygulanan yaptırımların kaldırılması konusunda somut adımlar beklediğini belirtirken, ABD'nin önceki taahhütlerini yerine getirmediğini hatırlattı. İran, müzakere masasına dönebilmek için ekonomik vaatlerin somutlaştırılmasını talep ediyor.
Ekonomik boyut ve küresel yansımalar
İki ülke arasındaki görüşmelerin odağında petrol piyasaları ve yaptırımlar var. Trump yönetiminin İran ham petrol ihracatına getirdiği kısıtlamalar, küresel arzı daraltarak fiyatları yukarı çekmişti. Olası bir anlaşma durumunda İran'ın günlük 1,5 milyon varil petrolü piyasaya sürebileceği tahmin ediliyor. Bu durum, ABD'de enflasyonla mücadele eden Biden yönetimini sevindirirken, Suudi Arabistan ve Rusya gibi üreticileri endişelendiriyor. Uzmanlar, Trump'ın seçim öncesi ekonomiye olumlu yansıyacak bir gelişme arayışında olduğunu belirtiyor.
Diplomatik kaynaklara göre, Umman'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, ABD İran'ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında bazı yaptırımları hafifletmeyi öneriyor. Ancak İran, yaptırımların tamamen kaldırılması ve ekonomik ilişkilerin normalleşmesi konusunda ısrarcı. Görüşmelerin önümüzdeki haftalarda belirleyici bir aşamaya girmesi bekleniyor.
İki taraf arasındaki farklı söylemler, kamuoyunda kafa karışıklığı yaratırken, analistler Trump'ın abartılı ifadeler kullandığını, Tahran'ın ise pazarlık gücünü korumaya çalıştığını vurguluyor. ABD ile İran arasındaki gerginliğin tarihi derinliği göz önüne alındığında, kalıcı bir anlaşmanın uzun müzakereler gerektireceği değerlendiriliyor.
